چینی‌ها در هیاهو خرید شمش؛ تقاضا طلا ۴۶٪ بالا رفت

اقتصادآنلاین، آرمان هنرکار؛ در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ تولید طلای چین از ۸۱٫۰۶۵ تن به حدود ۷۵٫۹ تن کاهش یافت (۷.۸ درصد)، اما هم‌زمان مصرف داخلی طلا با ۴٫۴۱ درصد رشد به ۳۰۳٫۲۹۲ تن رسید. این تناقض ناشی از عوامل داخلی و جهانی است؛ از یک سو موج بازرسی‌های ایمنی و توقف‌های تعمیراتی باعث کاهش تولید معادن شده و از سوی دیگر نوسانات شدید ژئوپلیتیکی و به‌ویژه جنگ ایران و آمریکا، تقاضا برای طلا را به‌ویژه در قالب سرمایه‌گذاری فیزیکی افزایش داده است.

کاهش تولید داخلی و بازرسی‌های اجباری

انجمن طلای چین می‌گوید در سه‌ماهه اول سال جاری معادن و کارخانه‌های ذوب برای بررسی خطرات ناشی از فعالیت ادامه، بازرسی ایمنی گسترده‌ای انجام دادند و برخی واحد‌ها طبق مقررات، تولید را موقتاً متوقف کردند. این اقدام باعث شد تولید طلای داخلی به ۸۱٫۰۶۵ تن برسد که نسبت به سال قبل افت ۷٫۰۸ درصدی داشته است. به این ترتیب کل تولید چین شامل منابع بومی و وارداتی، ۱۳۶٫۲۳۰ تن برآورد شد که ۳٫۲۷ درصد کاهش را نشان می‌دهد. هم‌زمان، ادغام و بهینه‌سازی در صنعت ادامه یافته است؛ از جمله شرکت «زیجین ماینینگ» اعلام کرده سهام «چیفنگ گلد» را خواهد خرید تا منابع طلای باکیفیت در گروه‌های بزرگ متمرکز شود. جالب آنکه تولید طلای معدن‌کاران بزرگ چین در خارج کشور در همین دوره ۳۰٫۷۷ درصد افزایش یافت و به ۲۴٫۱۷۳ تن رسید.

جهش تقاضا و تغییر الگوی مصرف

اگرچه تولید افت کرده، اما تقاضا تغییر ماهیت داده است. مجموع مصرف طلای چین در سه‌ماهه اول ۳۰۳٫۲۹۲ تن بود که ۴٫۴۱ درصد بالاتر از سال قبل است. ترکیب این تقاضا، اما کاملاً دگرگون شده: مصرف جواهرات طلا با کاهش شدید ۳۷٫۱۰ درصدی به ۸۴٫۶۲۰ تن رسید، در حالی که تقاضا برای شمش و سکه با جهش ۴۶٫۴۰ درصدی به ۲۰۲٫۰۶۲ تن افزایش یافت. به‌عبارت دیگر، با نوسانات شدید قیمت‌ها سرمایه‌گذاران بیشتر سمت طلا رفتند و مصرف‌کنندگان زیورآلات به‌شدت عقب کشیدند. انجمن طلای چین تأکید می‌کند که «نوسانات بالای قیمت جهانی طلا باعث فشار بر بخش جواهرات و در مقابل، هجوم تقاضا به شمش و سکه شده است». بانک‌ها نیز فروش شمش را گسترش داده‌اند و خریداران ترجیح می‌دهند طلا را به‌عنوان سرمایه امن نگه دارند. در همین راستا، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا (ETF) در چین در سه‌ماهه اول سال بیش از ۵۰٫۴۳۸ تن به ذخایر خود افزوده‌اند که رشد ۱۱۴٫۸۸ درصدی نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد.

جنگ ایران-آمریکا و نوسانات جهانی طلا

همزمان با تحولات داخلی چین، جنگ ایران و آمریکا عامل اصلی نوسانات جهانی طلا بوده است. در پی حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نفتی ایران و تعمیق بحران خاورمیانه، قیمت نفت برنت به حدود ۱۲۶ دلار در هر بشکه رسید و طلا در ژانویه ۲۰۲۶ به رکورد تاریخی حدود ۵۵۹۵ دلار در هر اونس صعود کردهرچند سپس قیمت‌ها به حدود ۴۷۵۰ دلار بازگشت، اما نااطمینانی ژئوپلیتیکی و تورم ناشی از شوک انرژی، همچنان تقاضای سرمایه‌گذاران برای طلا را بالا نگه داشته است. شورای جهانی طلا پیش‌بینی می‌کند که در سال ۲۰۲۶ نیز ریسک‌های ژئوپلیتیکی عامل اصلی رشد تقاضای جهانی طلا خواهند بود؛ به‌ویژه در کشور‌های آسیایی که خریداران به کمبود جایگزین‌های مطمئن و نگرانی‌های تورمی چشم دوخته‌اند.

ادغام صنعت و روند‌های مالی

نهایتاً باید توجه داشت که ادغام شرکت‌ها و نوسانات بازار‌های مالی نیز در این گزارش نقش دارند. همان‌طور که اشاره شد، خرید سهام «چیفنگ» توسط «زیجین ماینینگ» بازتاب ادامه ادغام در این صنعت است. در بازار‌های بورس چین، حجم معاملات ابزار‌های مختلف طلا کاهش یافته، اما ارزش معاملات به دلیل قیمت‌های بالا رشد چشمگیری نشان داده است. برای مثال، معاملات یکطرفه محصولات طلا در بورس شانگهای در سه‌ماهه اول حدود ۰٫۷۲ میلیون تن بود که ۹٫۶۱ درصد کمتر از پارسال است، اما ارزش آن ۴۶٫۵۸ درصد افزایش یافت و به ۷٫۸۴ تریلیون یوان رسید. همچنین در بازار آتی طلا، حجم معاملات به‌ویژه در قرارداد‌های اختیار با جهش همراه بوداز سوی دیگر، بانک مرکزی چین به افزودن ذخایر خود ادامه داده و در همین دوره ۷٫۱۵ تن طلا خریداری کرد تا مجموع ذخایر رسمی کشور به ۲۳۱۳٫۴۸ تن برسد و رتبه آن به عنوان پنجاهمین دارنده بزرگ طلای جهان ارتقا یابد.

در نهایت داده‌ها نشان می‌دهند در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ تولید طلای چین به‌خاطر اقدامات کنترلی و بازرسی‌های ایمنی کاهش یافته، اما جنگ ایران-آمریکا و افزایش بی‌سابقه قیمت طلا باعث شده تا مصرف به‌طور کلی بالا برود و به‌ویژه تقاضای سرمایه‌گذاری رکورد بزند. این معادله دوگانۀ «کاهش عرضه داخلی» و «افزایش تقاضای امن» پویایی جدیدی به بازار طلا بخشیده است که هم تولیدکنندگان و هم سرمایه‌گذاران باید آن را دنبال کنند.