کشف گورستان اسرارآمیز ۷ هزار ساله با ۷۷ اسکلت بدون سر/ معمایی تازه از آیینهای تدفین نوسنگی
باستانشناسان در جنوبغربی اسلواکی موفق به شناسایی یکی از شگفتانگیزترین محوطههای تدفینی عصر نوسنگی در اروپا شدهاند؛ گودالی با قدمت حدود ۷ هزار سال که بقایای ۷۷ انسان بدون سر را در خود جای داده و اکنون پرسشهای تازهای درباره آیینهای مرگ، باورهای مذهبی و ساختارهای اجتماعی نخستین جوامع کشاورز اروپا مطرح کرده است.
به گزارش خبرنگار میراثآریا، پژوهشگران آلمانی و اسلواک در تازهترین نتایج کاوشهای باستانشناسی خود در محوطه «ورابله-ولهکه لهمبی» در جنوب غربی اسلواکی، از کشف مجموعهای کمسابقه از بقایای انسانی متعلق به حدود ۵۲۵۰ تا ۴۹۵۰ پیش از میلاد خبر دادهاند؛ یافتهای که به گفته متخصصان میتواند درک پژوهشگران از آیینهای تدفین جوامع نخستین کشاورز اروپا را دگرگون کند.
این محوطه به فرهنگ «سفال نواری» تعلق دارد؛ فرهنگی که از آن بهعنوان یکی از نخستین جوامع کشاورزی اروپا یاد میشود. بررسیهای باستانشناسی نشان میدهد سکونتگاه ورابله از بزرگترین و پیچیدهترین استقرارگاههای این فرهنگ بوده و در اوج شکوفایی خود صدها خانه و جمعیتی قابل توجه را در خود جای داده است.
کاوشها که از سال ۲۰۲۲ آغاز شده، تاکنون بقایای دستکم ۷۸ انسان را در یک خندق پیرامونی آشکار کرده است. نکته شگفتانگیز آنکه ۷۷ اسکلت فاقد جمجمه هستند و تنها یک کودک با جمجمهای سالم در میان این بقایا شناسایی شده است. اجساد بهصورت نامنظم و روی هم قرار گرفتهاند و برخلاف گورستانهای متعارف، هیچ نظم مشخصی در نحوه تدفین آنها مشاهده نمیشود.
در نخستین مراحل پژوهش، احتمال وقوع یک قتلعام گسترده یا خشونت جمعی مطرح شد، اما بررسیهای استخوانشناسی و آسیبشناسی نشان داد بیشتر جمجمهها پس از مرگ و با دقت فراوان از بدن جدا شدهاند. نبود آثار ضربات مرگبار بر استخوانها و همچنین فقدان نشانههای درگیری گسترده، فرضیه کشتار جمعی را تضعیف کرده است.
به گفته «کاترینا فوکس» انسانشناس زیستی دانشگاه کیل، شواهد موجود نشان میدهد جدا کردن جمجمهها اقدامی ماهرانه و هدفمند بوده و نمیتوان آن را نتیجه خشونتهای متعارف دانست. وی معتقد است قرار دادن اجساد و اجزای بدن در این خندق احتمالاً بخشی از آیینهایی پیچیده و تکرارشونده بوده که برای جامعه نوسنگی آن منطقه معنای ویژهای داشته است.
پژوهشگران همچنین تاکید میکنند که در بسیاری از محوطههای نوسنگی اروپا، سر انسان جایگاه نمادین و آیینی داشته است. در برخی فرهنگهای باستانی، جمجمه نیاکان نگهداری و در مراسم مذهبی یا اجتماعی مورد استفاده قرار میگرفت. با این حال، نکتهای که محوطه ورابله را منحصربهفرد میکند، این است که تاکنون هیچیک از جمجمههای افراد مدفون در این محل پیدا نشده است.
انتهای پیام/
