«کاوش قرن» در قلب پاریس؛ نوتردام پرده از ۱۷ قرن تاریخ مدفون پایتخت فرانسه برداشت/ پژوهشگران به دنبال قوم «پاریزی»
باستانشناسان فرانسوی در یکی از مهمترین پروژههای پژوهشی اروپا در سال ۲۰۲۶، طی کاوشهای گسترده زیر میدان تاریخی مقابل کلیسای نوتردام پاریس، لایههایی کمنظیر از حدود ۱۷۰۰ سال تاریخ شهری را آشکار کردند؛ یافتههایی که از دوران امپراتوری روم تا قرون میانه را دربرمیگیرد و تصویری تازه از روند شکلگیری و تحول پاریس در طول نزدیک به دو هزاره ارائه میدهد.
به گزارش خبرنگار میراثآریا، باستانشناسان فرانسه در جریان حفاریهای گسترده زیر میدان اصلی مقابل کلیسای نوتردام پاریس، موفق به کشف مجموعهای ارزشمند از آثار و بقایای تاریخی شدهاند که به گفته کارشناسان، یکی از مهمترین دستاوردهای باستانشناسی اروپا در سال ۲۰۲۶ محسوب میشود. رسانههای فرانسوی از این پروژه با عنوان «کاوش قرن» یاد کردهاند؛ پروژهای که لایههای پنهان تاریخ پایتخت فرانسه را از اعماق زمین به سطح آورده است.
این عملیات باستانشناسی در پی بازگشایی رسمی کلیسای نوتردام در سال ۲۰۲۴ و همزمان با اجرای طرح بازآفرینی و ساماندهی میدان تاریخی پیش روی این بنای شاخص آغاز شد. بر اساس برنامه شهرداری پاریس، این فضای شهری تا سال ۲۰۲۸ به محیطی سبز، اقلیمپذیر و سازگار با تغییرات آبوهوایی تبدیل خواهد شد؛ طرحی که شامل کاشت ۱۶۰ اصله درخت، ایجاد فضاهای سایهدار و استقرار سامانههای خنککننده شهری است.
با این حال، پیش از آغاز عملیات عمرانی، بررسیهای باستانشناختی گستردهای برای مطالعه لایههای تاریخی زیر میدان در دستور کار قرار گرفت؛ اقدامی که اکنون به کشفیاتی کمسابقه در قلب تاریخی پاریس انجامیده است.
حفاریها در عمقی نزدیک به چهار متر از سطح کنونی میدان انجام شده و تاکنون صدها اثر و ساختار تاریخی از دورههای مختلف شناسایی و مستندسازی شدهاند. در میان مهمترین یافتهها، یک سکه متعلق به قرن چهارم میلادی با تصویر امپراتور روم، کنستانتین، ظروف سفالی سالم مربوط به قرون وسطی، بقایای خانههای مسکونی و تأسیسات ذخیرهسازی غلات از دورههای مروونژی و کارولنژی دیده میشود؛ آثاری که هر یک بخشی از سیر تحول تاریخی و کالبدی پاریس را روایت میکنند.
یکی از جذابترین و در عین حال رازآلودترین کشفیات این پروژه، مجموعهای از قطعات سفالی قرون وسطایی است که بر سطح داخلی آنها نشانهها و خطوطی به رنگ قرمز مشاهده شده است. باستانشناسان تاکنون موفق به تفسیر یا رمزگشایی این علائم نشدهاند و پژوهش درباره ماهیت و کارکرد آنها همچنان ادامه دارد.
سرپرستان علمی پروژه معتقدند لایههای زیر میدان نوتردام را میتوان به «آرشیوی زنده از تاریخ پاریس» تشبیه کرد؛ آرشیوی که از بقایای شهر رومی لوتتیا ـ هسته اولیه شکلگیری پاریس امروزی ـ تا آثار دورههای مختلف قرون میانه را در خود جای داده است. بررسیهای اولیه نشان میدهد تنها در چهار متر عمق، نزدیک به بیست قرن تاریخ شهری به صورت متوالی و فشرده بر روی یکدیگر انباشته شدهاند؛ وضعیتی که از منظر مطالعات باستانشناسی شهری در اروپا کمنظیر ارزیابی میشود.
کاوشها همچنین شواهد مهمی از تداوم حیات شهری و بازاستفاده از مصالح ساختمانی در دورههای مختلف تاریخی را آشکار کردهاند. از جمله این یافتهها میتوان به یک آستانه سنگی متعلق به دوران روم اشاره کرد که پس از فروپاشی امپراتوری روم، در ساخت و سازهای بعدی به عنوان سنگفرش خیابان مورد استفاده قرار گرفته است؛ نمونهای روشن از تداوم بهرهبرداری از منابع معماری در بستر تحولات تاریخی شهر.
تمامی آثار کشفشده برای انجام مطالعات تخصصی، حفاظت و مستندسازی به مرکز باستانشناسی شهر پاریس منتقل شدهاند. پژوهشگران امیدوارند با ادامه کاوشها بتوانند به لایههایی کهنتر از دوره رومی نیز دست یابند و اطلاعات تازهای درباره ساکنان پیشارومی منطقه، یعنی قوم «پاریزی» ـ قومی که نام پاریس از آن برگرفته شده است ـ به دست آورند.
انتهای پیام/
