کاوشهای ۶۰ سال پیش ایتالیاییها در مسجد جامع اصفهان بازخوانی میشود
اصفهان-مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع اصفهان از بازخوانی یافتههای کاوش باستانشناسان ایتالیایی در این مسجد پس از ۶۰ سال خبر داد.
امید علی صادقی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: با حمایت مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان، مجوز بازخوانی یافتههای باستانشناسی مربوط به کاوشهای ایتالیاییها در مسجد جامع عتیق اصفهان در حال اخذ است و پس از طی مراحل اداری، عملیات بررسی و بازخوانی این آثار آغاز خواهد شد.
وی افزود: این اقدام در پی شرایطی که پس از شکستگی لوله آب و نفوذ طولانیمدت آب به بخشهایی از مسجد ایجاد شد، اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ چراکه رطوبت به لایههای زیرسطحی و بقایای تاریخی موجود در برخی نقاط نفوذ کرده و ضرورت بررسی دوباره وضعیت حفاظتی این آثار را ایجاد کرده است.
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان توضیح داد: در جریان حادثه شکستگی لوله آب، حدود ۸۰ تا ۹۰ روز آب وارد محدوده مسجد شد و بررسیهای انجامشده نشان داد میزان اشباع رطوبتی در عمق حدود ۵۰ سانتیمتری به حدود ۷۵ درصد و در عمق ۸۵ سانتیمتری به حدود ۹۵ درصد رسیده بود.
صادقی ادامه داد: با اقداماتی که برای تخلیه و کنترل رطوبت انجام شد، میزان رطوبت در بخشهایی که پیشتر شرایط بسیار بحرانی داشت، کاهش پیدا کرده است، بهگونهای که میزان رطوبت در برخی نقاط به حدود ۳۰ تا ۴۰ و در بخشهایی به حدود ۵۰ درصد رسیده است؛ با این حال هنوز در قسمتهایی از مسجد رطوبت وجود دارد و پایش آن ادامه دارد.
وی با اشاره به ارتباط این موضوع با یافتههای باستانشناسی مسجد جامع عتیق گفت: بخشی از آثاری که در کاوشهای پیشین به عنوان شواهد مربوط به دوره پیش از اسلام و همچنین بقایای مسجد اولیه شناسایی شدهاند، در معرض بررسی دوباره قرار خواهند گرفت تا مشخص شود وضعیت حفاظتی آنها پس از گذشت چند دهه چگونه است و آیا نفوذ رطوبت آسیبی به این شواهد وارد کرده است یا خیر.
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان تأکید کرد: هدف از این برنامه، انجام یک کاوش جدید و گسترده در مسجد نیست، بلکه در مرحله نخست، بازخوانی و بررسی آثاری است که پیشتر در جریان کاوشهای باستانشناسی شناسایی شدهاند. در صورتی که در جریان این بررسیها به شواهد خاص و جدیدی برخورد شود، موضوع میتواند در چارچوب مجوزهای قانونی و مطالعات تخصصی مورد بررسی قرار گیرد.
صادقی با اشاره به اهمیت یافتههای موجود در مسجد جامع عتیق اصفهان اظهار کرد: در محدوده مسجد، از جمله پیرامون گنبد نظامالملک، شواهد و بقایایی از دورههای مختلف تاریخی وجود دارد که از جمله آنها میتوان به عناصر معماری، ستونها و محراب اشاره کرد و مجموعه این شواهد، ظرفیت مهمی برای شناخت مراحل شکلگیری و تحول مسجد جامع اصفهان فراهم میکند.
وی افزود: آنچه در این برنامه مورد توجه قرار گرفته، صرفاً نمایش چند قطعه تاریخی نیست؛ بلکه تلاش میشود روند بازخوانی این شواهد، وضعیت آنها و ارتباطشان با مراحل تاریخی شکلگیری مسجد برای مردم قابل مشاهده باشد. به همین دلیل قصد داریم پس از انجام بررسیهای حفاظتی و مرمتی، بخشی از این آثار را برای یک دوره محدود در معرض دید عمومی قرار دهیم.
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان ادامه داد: یکی از ویژگیهای مهم مسجد جامع اصفهان این است که مخاطب در یک بنای تاریخی با مجموعهای از لایههای تاریخی و معماری مواجه است و همین موضوع ظرفیت تبدیل مسجد به یک موزه زنده را فراهم میکند؛ موزهای که شواهد تاریخی آن در بستر اصلی خود بنا قابل مشاهده و مطالعه است.
صادقی گفت: تلاش ما این است که پس از آمادهسازی شرایط لازم، آثار و بقایای مورد نظر برای حدود دو هفته و از صبح تا شب در معرض دید مردم اصفهان و گردشگران قرار گیرد تا بازدیدکنندگان بتوانند بخشی از شواهد باستانشناختی مرتبط با مراحل اولیه شکلگیری مسجد را از نزدیک مشاهده کنند.
وی با بیان اینکه زمان دقیق این برنامه پس از تکمیل مراحل اداری اعلام خواهد شد، افزود: مجوزهای مربوط به این اقدام در حال انجام است و به محض نهایی شدن فرآیند، زمان دقیق بازدید عمومی اعلام میشود.
مدیر پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان خاطرنشان کرد: در این مرحله تمرکز اصلی بر حفاظت، بازخوانی و ارزیابی آثار موجود است و هرگونه تصمیم درباره ادامه کاوش یا بررسیهای گستردهتر، منوط به نتایج مطالعات و مجوزهای تخصصی خواهد بود.
صادقی همچنین از پیشبینی تخفیف برای بازدیدکنندگان خبر داد و گفت: با هماهنگی انجامشده، برای افرادی که برای بازدید به مسجد جامع اصفهان مراجعه میکنند، امکان استفاده از تخفیف ۵۰ درصدی گردشگری پیشبینی شده است تا زمینه حضور بیشتر مردم در این برنامه فراهم شود.
وی تأکید کرد: مسجد جامع عتیق اصفهان فقط یک بنای تاریخی متعلق به یک دوره مشخص نیست، بلکه مجموعهای از لایههای تاریخی، معماری و باستانشناختی را در خود جای داده و بازخوانی این لایهها میتواند به درک دقیقتر روند شکلگیری، توسعه و دگرگونی این مجموعه تاریخی کمک کند.
