«چمند»؛ روایتی از همدان، میان تاریخ، برف و یک حال خوب

میترا مهتریان در گفت‌وگو با خبرنگار میراث آریا، درباره پروژه‌ای که این روزها مشغول ساخت آن است، بیان کرد: به زادگاهم همدان رفتم و سراغ یکی از ویژگی‌های تاریخی محله‌های این شهر را گرفتم؛ محله‌هایی که در تاریخ همدان به «چمن» معروف بوده‌اند و قدیمی‌ترها با گویش همدانی آن را «چمند» می‌نامیدند. بنابراین نام فیلم شد: «چمند.»

کارگردان «سینه‌ما رکس» درباره شکل‌گیری ایده ساخت این مستند گفت: به محاق رفتن مستند اخیرم «هما» و آشنایی‌ام با شهر همدان، زمینه‌ساز تولید این مستند شد. همدان گنجینه تاریخ و تمدن چند هزارساله است؛ شهری که هر گوشه‌اش می‌تواند موضوع یک فیلم باشد. من از این گنجینه بزرگ، ذره‌ای کوچک را انتخاب کردم و امیدوارم بتوانم همان بخش کوچک را درست و باحوصله روایت کنم.

این مدیرتولید سینما درباره آخرین وضعیت تولید «چمند» بیان کرد: تقریباً ۹۰ درصد فیلم ضبط شده، اما برای آماده‌سازی آن برای حضور در جشنواره حقیقت امسال عجله‌ای ندارم. همدان از شهرهای سردسیر ایران است و با انبوه و فراوانی برف شناخته می‌شود؛ اما تا امروز حدود ۹۰ درصد فیلم در گرمای تابستان تصویربرداری شده است.

او ادامه داد: دوست دارم صبر کنم تا برف و سرمای همدان از راه برسد و بتوانم تصاویری از پوشش برف بر سطح شهر داشته باشم. این تصاویر برای من بخشی از هویت و فضای واقعی شهر هستند و فکر می‌کنم حضورشان در فیلم ضروری است.

این مستندساز درباره روند تولید «چمند» و مهم‌ترین چالش‌های ساخت فیلم بیان کرد: فیلمسازی کار سختی است؛ در ایران سخت‌تر. مستندسازی برای همه مستندسازان خیلی خیلی سخت است و در ایران چندین برابر سخت‌تر. اما این بار، برای من فقط سختیِ تولید یک مستند مطرح نبود. من سخت‌ترین روزهای زندگی‌ام را با تک‌تک سلول‌هایم تجربه کردم.

او ادامه داد: به دلیل بیماری همسرم، که مبتلا به دمانس فرونتوتمپورال است، ساعت آفیش عوامل و اساتیدی که قرار بود با آنها گفت‌وگو کنم، ساعت‌های متعارفی نبود. گاهی ساعت پنج صبح باید سر لوکیشن می‌بودیم و پیش از ساعت ده به خانه برمی‌گشتیم تا بتوانم صبحانه، دارو و استحمام همسرم را انجام بدهم.

مهتریان بیان کرد: بعد نوبت ناهار، مراقبت‌های روزانه، سرویس بهداشتی و دوباره دارو بود و بعدازظهر، مجدداً باید برای فیلمبرداری می‌رفتم و تلاش می‌کردم پیش از ساعت ده شب به خانه برگردم. مراقبت جدی و هرروزه از یک بیمار، همزمان با تولید مستند، روحیه، صبر، توان و مقاومتی بسیار مضاعف می‌طلبد. اینکه در چنین شرایطی تاب و توانت را از دست ندهی، شاید بزرگ‌ترین چالش تولید مستند چمند بود؛ البته بعد از بی‌پولی! امیدوارم، هرگز و هرگز، هیچ انسانی این تجربه سخت را از سر نگذارند.

این کارگردان مستند درباره ارتباط «چمند» با دغدغه‌ها و تجربه‌های قبلی خود نیز بیان کرد: متأسفانه بعد از مستند «سینه‌ما رکس»، مستند دیگری ساختم که بنا به دلایلی به محاق رفت و مجبور شدم آن را در پستوی خانه و در کشوی کمد پنهان کنم! مستندی که امیدوارم در زمان مناسب خودش به خوبی دیده شود.

مهتریان ادامه داد: در کنار آن، با تأسف فراوان، یکی از دغدغه‌های اصلی من مستندی است که هنوز بودجه تولیدش فراهم نشده است. با وجود اینکه تهیه‌کنندگان بسیار خوبی طرح را پسندیده‌اند، اما هنوز شرایط تولید آن مهیا نشده است. اعتراف می‌کنم که «چمند» در ابتدا در اولویت دغدغه‌های من نبود، اما ناچار به تولیدش شدم. چرا ناچار؟ چون کار قبلی‌ام، مستند «هما»، به محاق رفت و باید جایگزینی برای آن تولید می‌کردم.

مدیر تولید فیلم«کوپال» افزود: البته شیوه من این است که تا زمانی که عمیقاً با موضوعی درگیر نشوم، سراغ ساختنش نمی‌روم. حالا خوشحالم که به‌تدریج با ایده اولیه «چمند» گره خوردم و درگیرش شدم. دیگر فقط یک پروژه نیست؛ تبدیل به موضوعی شده که دوست دارم به سرانجام برسانمش.

او درباره مستند «هما» و سوژه آن بیان کرد: مستند «هما» یک مستند پرتره است؛ پرتره یک بانوی ۸۹ ساله، خیر فرهنگی و عاشق ایران، که طی شصت سال با بحران‌های متعدد مواجه شده و رنج‌های فراوانی را متحمل شده است؛ اما عشق به ایران و شعله‌های فعالیت‌های خیرخواهانه، فرهنگی و هنری، حتی برای لحظه‌ای در وجودش خاموش نشده است.

مهتریان در پایان گفت: «هما» صرفاً بازگویی فعالیت‌های یک بانوی سالخورده در ایران امروز نبود. این فیلم در حقیقت تلاشی بود برای روایت تصویری روشن از شصت سال تاریخِ بحران‌زده این مرز و بوم؛ تاریخی که زندگی یک انسان را نیز مانند بسیاری از انسان‌های دیگر، تحت تأثیر خود قرار داده است. اما افسوس که… امیدوارم امیدوارم روزی برسد اما افسوس… تبدیل شود به، اما بالاخره….

انتهای پیام/