هیچ کشوری نتوانسته میراث فرهنگی خود را تنها با اتکا به دولت حفظ کند
اصفهان-دبیر انجمنهای میراث فرهنگی کشور گفت: دولت به تنهایی توان حفاظت از آثار تاریخی را ندارد و مشارکت مردم، خیرین و انجمنهای میراث فرهنگی، شرط اصلی صیانت از میراث ملی است.
به گزارش خبرنگار مهر، ایمان دهاقین، شامگاه دوشنبه در نشست انجمن میراث فرهنگی و انجمن خیرین میراث فرهنگی استان اصفهان که به ریاست استاندار اصفهان در هتل آسمان برگزار شد، اظهار کرد: اصفهان نماد هویت، فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی است و آثار ارزشمند تاریخی این شهر، پیامآور جایگاه تمدنی ایران در جهان هستند.
وی با اشاره به فلسفه شکلگیری انجمنهای میراث فرهنگی افزود: هدف از تشکیل این انجمنها، تقویت نگاه فرابخشی به حوزه میراث فرهنگی و جلب مشارکت همه دستگاهها و آحاد جامعه در حفاظت و صیانت از میراث ارزشمند کشور است؛ زیرا میراث فرهنگی مسئولیت یک دستگاه اجرایی نیست و تمامی نهادها و مردم در حفظ آن سهیم هستند.
دبیر انجمنهای میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه در سالهای اخیر نگاه محدود به میراث فرهنگی، این حوزه را صرفاً به حفاظت از بناهای تاریخی تقلیل داده است، اظهار کرد: میراث فرهنگی در مفهوم عمیق خود، مجموعهای از تجربههای موفق و الگوهای زیست نیاکان این سرزمین است؛ تجربههایی که پس از قرنها آزمون و خطا شکل گرفته و امروز میتواند راهنمای توسعه متوازن و پایدار شهرها و استانهای کشور باشد.
وی با اشاره به ظرفیتهای تاریخی اصفهان گفت: شکوه معماری، شهرسازی و آثار تاریخی اصفهان تنها جلوهای از میراث این دیار است و در پس هر اثر تاریخی، اندیشه، فرهنگ، شیوه مدیریت و سبک زندگی نهفته است که باید به نسلهای آینده منتقل شود.
دهاقین با بیان اینکه توسعه امروز بدون بهرهگیری از میراث فرهنگی با چالشهای جدی مواجه خواهد شد، اظهار کرد: در دوره صفویه، اصفهان با جمعیتی قابل توجه، بدون مشکلاتی همچون بحران آب، آلودگی هوا و تراکم نامتوازن شهری اداره میشد؛ زیرا مدیریت شهری بر پایه شناخت ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی و اجتماعی شکل گرفته بود و مردم نیز سبک زندگی خود را با این ظرفیتها هماهنگ کرده بودند.
وی با اشاره به دانش بومی ایرانیان در مدیریت منابع آب افزود: وجود حدود ۴۰۰ هزار کیلومتر قنات در ایران که از فاصله زمین تا ماه نیز بیشتر است، نشاندهنده عمق دانش ایرانیان در مدیریت منابع طبیعی است و این ظرفیتها بخشی از میراث فرهنگی کشور محسوب میشود که میتواند در حل مسائل امروز نیز الهامبخش باشد.
دبیر انجمنهای میراث فرهنگی کشور تأکید کرد: میراث فرهنگی باید به عنوان یکی از مهمترین سرمایههای توسعه کشور مورد توجه قرار گیرد و بهرهگیری از تجربههای تاریخی و دانش بومی، میتواند مسیر تصمیمگیری در حوزههای مختلف را اصلاح کند.
وی نقش آموزش را از مهمترین ارکان حفاظت از میراث فرهنگی دانست و اظهار کرد: بسیاری از کشورهای موفق، آموزش نسل جدید را از بستر موزهها و مراکز فرهنگی آغاز کردهاند و امروز نیز رویکرد جهانی حفاظت از میراث فرهنگی بر آموزش کودکان و نوجوانان استوار است؛ زیرا زمانی که نسل آینده ارزش میراث فرهنگی را درک کند، از آن به بهترین شکل حفاظت خواهد کرد.
دهاقین با اشاره به ضرورت تقویت فرهنگ عمومی حفاظت از میراث فرهنگی افزود: ارزش میراث فرهنگی با معیارهای اقتصادی قابل سنجش نیست و باید نگاه جامعه از ارزش مادی به ارزش هویتی، فرهنگی و تمدنی این آثار تغییر کند.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت توجه به هویت ایرانی اسلامی در توسعه شهری اظهار کرد: معماری و شهرسازی باید بر پایه فرهنگ، سنت و هویت تاریخی شکل گیرد و حفظ بافتهای تاریخی، منظر فرهنگی و عناصر هویتبخش شهرها، لازمه توسعه متوازن و پایدار است.
دبیر انجمنهای میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه حفاظت از میراث فرهنگی نیازمند همافزایی تمامی دستگاههای اجرایی است، گفت: هیچ کشوری در جهان نتوانسته است تنها با اتکا به دولت از همه آثار تاریخی خود حفاظت کند و موفقترین الگوهای دنیا بر مشارکت مردم، تشکلهای مردمی، خیرین و نهادهای اجتماعی استوار است.
وی ادامه داد: برآوردها نشان میدهد شمار آثار فرهنگی و تاریخی کشور بسیار فراتر از ظرفیتهای مدیریتی دولت است؛ از این رو، مشارکت مردم و فعال شدن انجمنهای میراث فرهنگی، مهمترین راهکار برای صیانت از این سرمایه ملی محسوب میشود.
دهاقین در پایان گفت: خوشبختانه توجه به میراث فرهنگی در استان اصفهان از اولویتهای مدیریت استان است و این رویکرد میتواند زمینهساز تقویت مشارکت مردمی، افزایش مسئولیتپذیری اجتماعی و اجرای برنامههای مؤثر برای حفاظت از میراث ارزشمند تاریخی و فرهنگی اصفهان باشد.
