هوش مصنوعی در بنبست اینترنت؛ کدام چتباتهای ایرانی هنوز فعال هستند؟
با محدود شدن دسترسی به اینترنت بینالملل، سوال بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران این است که آیا ابزارهای هوش مصنوعی همچنان در دسترس هستند؟ محمد اصولی، پژوهشگر هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال، پرده از واقعیت پلتفرمهای داخلی برداشته و وضعیت پایداری آنها را بررسی کرده است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و براساس گزارش مهر، اصولی در ابتدای سخنان خود به یک نکته اساسی اشاره کرد: «ما هوش مصنوعی ایرانی مستقل که با مدلهایی مثل ChatGPT یا DeepSeek رقابت کند، نداریم.» به گفته این پژوهشگر، تمامی سایتهای داخلی در واقع از API (رابط برنامهنویسی) مدلهای خارجی استفاده میکنند و تنها به عنوان یک واسطه عمل میکنند.
وضعیت پلتفرمها در زمان قطعی اینترنت؛ کدامها بالا میآیند؟
بر اساس این گزارش، پلتفرمهای هوش مصنوعی داخلی به دو دسته تقسیم شدهاند:
۱. متوقف شدهها: سایتهایی که سرورهایشان در خارج از کشور است (مانند برخی نسخههای زیگپ یا اوکیان) در زمان قطعی اینترنت اصلاً باز نمیشوند.
۲. فعالهای محدود: سایتهایی که سرور داخلی دارند اما برای پاسخگویی نیاز به اتصال به API جهانی دارند.
رتبهبندی دستیاران هوشمند در روزهای اخیر
طبق تحلیل این پژوهشگر، وضعیت خدماترسانی پلتفرمهای معروف به شرح زیر است:
| نام پلتفرم | وضعیت در قطعی اینترنت | نقاط قوت و ضعف |
| GapGPT | فعال و پایدار | بهترین خدماترسانی در روزهای اخیر؛ امکان تحلیل PDF و اکسل. |
| AvalAI | فعال | ادعای دسترسی به مدلهای پیشرفته مثل GPT-۵ و Claude ۴.۵. |
| Roboo | فعال | دارای قابلیتهای چندرسانهای (ساخت عکس و ویدیو) و چت صوتی. |
| Zigap | کُند | پاسخدهی به شدت کُند و تجربه کاربری ضعیف در زمان اختلال. |
| Okian | محدود | ارائه خدمات رایگان اما با محدودیت زمانی شدید (انتظار ۳ ساعته). |
از اشتراک ۳۰۰ هزار تومانی تا ۴ میلیون تومان!
بررسیها نشان میدهد که استفاده از این دستیارها در ایران ارزان نیست. حق اشتراکها از حدود ۱۴۹ هزار تومان شروع شده و در نسخههای حرفهای (پتفرم GapGPT) تا ماهیانه ۴ میلیون تومان نیز میرسد.
این پژوهشگر تاکید کرد که ابزارهای فعلی تنها در حد مدیریت پاسخهای ساده توانمند هستند و تا رسیدن به یک «هوش مصنوعی عمومی» فاصله زیادی دارند. همچنین وابستگی ۱۰۰ درصدی این سایتها به مدلهای متنباز (Open Source) خارجی، باعث شده تا در زمان قطعی کامل ارتباطات بینالمللی، کارایی آنها به حداقل برسد.
۲۲۷۲۲۷
