هانتاویروس «دنیای جدید» مرگبارتر است

به گزارش خبرگزاری مهر، علیرضا ناجی، با تقسیم‌بندی این ویروس به دو دسته اصلی «دنیای قدیم» (آسیا، اروپا، آفریقا) و «دنیای جدید» (آمریکا)، تفاوت‌ها و شدت بیماری‌زایی آنها را تشریح کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اضافه کرد: هانتا ویروس‌های «دنیای قدیم» عامل «سندرم تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی» (HFRS) هستند که نرخ مرگ‌ومیر آنها بین یک تا ۱۵ درصد متغیر است، در مقابل هانتا ویروس‌های «دنیای جدید» منجر به «سندرم ریوی هانتاویروسی» (HPS) می‌شوند که با نرخ مرگ‌ومیر ۳۰ تا ۶۰ درصد، شدت بسیار بالاتری دارد.

ناجی به روش‌های انتقال این ویروس اشاره کرد و ادامه داد: این ویروس عموما از طریق ترشحات جوندگان ادرار، مدفوع و بزاق که حاوی ویروس هستند منتقل می‌شود.

وی اضافه کرد: این ویروس از طریق ترشحات جوندگان (ادرار، مدفوع و بزاق)، یا خوردن گوشت حیوانات آلوده به انسان منتقل می‌شود.

ناجی با بیان اینکه سویه آندس قابلیت انتقال انسان به انسان از طریق تماس نزدیک، قطرات تنفسی (عطسه، سرفه) و تماس با ترشحات بدن را دارد، توضیح داد: این انتقال می‌تواند از طریق تماس نزدیک، قطرات تنفسی ناشی از عطسه و سرفه و تماس با ترشحات بدن فرد آلوده و یا وسایل فرد آلوده صورت گیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با اشاره به اینکه علامت‌های اولیه عفونت با ویروس هانتا شباهت زیادی به سرماخوردگی یا آنفلوانزا دارد، ادامه داد: سردرد، تب، بدن‌درد، حالت تهوع، استفراغ و اسهال از جمله این نشانه‌هاست، اما در مراحل پیشرفته‌تر، بیماری با تنگی نفس، خستگی شدید و پیشرفت به سمت ذات‌الریه و مشکلات حاد ریوی همراه خواهد بود، دوره کمون این بیماری نیز بین چهار تا ۴۲ روز متغیر است.

ناجی بر اهمیت رعایت بهداشت فردی، شست و شوی مرتب دست و پرهیز از به اشتراک گذاشتن لوازم شخصی مانند لیوان، بشقاب، قاشق و چنگال، قلیان و سیگار در محیط‌های عمومی یا در صورت تماس با افراد مشکوک تاکید کرد.

وی همچنین ضرورت حفظ فاصله از افراد بیمار را یادآور شد و خاطرنشان کرد: در حال حاضر درمان تخصصی و اختصاصی برای ویروس هانتا وجود ندارد و مراقبت‌ها عمدتا علامتی و حمایتی در بخش‌های مراقبت‌های ویژه (ICU) با امکاناتی چون انتوباسیون است. همچنین، واکسنی که به طور عمومی در دسترس باشد، هنوز توسعه نیافته و تحقیقات در این زمینه در مراحل بالینی قرار دارد.

ناجی با تاکید بر لزوم انجام تحقیقات در این حوزه به صورت پیشگیرانه به جای اقدامات پژوهشی واکنشی، ضرورت چاره اندیشی برای افزایش آگاهی عمومی نسبت به طبیعت این ویروس‌ها و تقویت سیستم‌های مراقبتی جهانی را یادآور شد.

وی با اشاره به انعطاف‌پذیری زیستی بالای ویروس‌های هانتا در «دنیای جدید» و قابلیت انتقال آنها به میزبان‌های متنوع، خاطرنشان کرد: احتمال عفونت‌های بدون علامت یا خفیف، درک واقعی گستردگی شیوع را دشوار می‌سازد.

ناجی گفت: اگرچه در حال حاضر انتظار اپیدمی جهانی گسترده وجود ندارد، ولی تجربه تاریخی نشان داده است که دست کم گرفتن یک ویروس در مراحل اولیه، مانند پاندمی کووید۱۹، به تأخیر در اقدامات منجر می‌شود.

وی بر اهمیت کسب اطلاعات مستمر درباره رویدادهای جهانی، بررسی تغییرات ژنتیکی ویروس شناسایی شده در بیماران مسافر در کشتی مسافرتی که اخیرا شیوع این بیماری رخ داده و تکمیل تابلوی بالینی بیماران اشاره شده و درک عمیق‌تر از ویروس‌های حیات وحش تاکید کرد.

حیاتی گفت: پایش مداوم ویروس‌ها در طبیعت وحشی که پتانسیل انتقال به انسان را دارند، حیاتی‌ترین راهبرد برای پیشگیری از بحران‌های آتی است. تغییرات زیست محیطی و افزایش تجاوز انسان‌ها به محیط زیست به این معنا است که باید انتظار شیوع‌های بیشتری مرتبط با عوامل بیماری‌زای با منشا حیات وحش را داشته باشیم.