موشک قبل از روشن شدن موتور با برق شتاب میگیرد / جزئیات یک فناوری عجیب
در حالی که شرکت اسپیسایکس با موشکهای قابل استفاده مجدد خود هزینه دسترسی به فضا را کاهش داده، چین روی ایدهای کار میکند که شاید بتواند مشکل مصرف عظیم سوخت هنگام پرتاب را حل کند.
به گزارش خبرآنلاین، «Times of India» در گزارشی به طرحی اشاره کرده که از آن با عنوان «پرتابگر الکتریکی» یاد میشود. سامانهای که به جای تکیه کامل بر موتورهای موشکی در لحظه پرتاب، از برق برای شتاب دادن اولیه موشک استفاده میکند.
رسیدن به مدار زمین کار بسیار دشواری است. بخش بزرگی از جرم یک موشک را سوخت تشکیل میدهد. در بسیاری از پرتابها، بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد وزن اولیه موشک فقط سوخت است. بخش عمده این انرژی نیز صرف عبور از متراکمترین لایههای جو زمین میشود.
ابتکار چینی
طرح چینیها این است که موشک پیش از روشن شدن موتورهایش روی یک مسیر ویژه الکترومغناطیسی شتاب بگیرد.در این روش، برق میتواند موشک را تا سرعتهای فراصوت برساند و سپس موتورهای اصلی در ارتفاع بالاتر روشن شوند. چون موشک بخشی از سرعت موردنیاز را از سامانه زمینی دریافت کرده، به سوخت کمتری نیاز خواهد داشت.
طرفداران این فناوری معتقدند که چنین رویکردی میتواند هزینه پرتاب را کاهش دهد و تعداد مأموریتهای فضایی را افزایش دهد.
در این میان مشکل اصلی فیزیک است. موشکها با مصرف سوخت انرژی فوقالعاده زیادی را در مدت زمانی بسیار کوتاه آزاد میکنند. هیچ سامانه الکتریکی موجود نمیتواند بهتنهایی نیروی رانش لازم برای حمل صدها تن بار و سوخت به مدار را فراهم کند.
علاوه بر این، شتابگیری بسیار شدید میتواند به ماهوارهها، تجهیزات حساس و بهویژه سرنشینان انسانی آسیب برساند. به همین دلیل طراحی چنین سامانهای از نظر مهندسی بسیار پیچیده است.
در حال حاضر بزرگترین تحول صنعت فضایی نه پرتاب الکتریکی، بلکه قابلیت استفاده مجدد از موشکها است. اسپیسایکس با بازیابی و استفاده مجدد از بوسترهای فالکون ۹ توانسته هزینه پرتاب را به شکل چشمگیری کاهش دهد. چین نیز اکنون در حال توسعه فناوریهای مشابه است. در ژوئیه ۲۰۲۶، موشک Long March 10B برای نخستین بار یک بوستر مداری را بهصورت کنترلشده بازیابی کرد. دستاوردی که گامی مهم برای برنامه موشکهای قابل استفاده مجدد چین محسوب میشود.
تقریباً همه کارشناسان صنعت فضایی توافق دارند که در دهههای آینده، موشکهای شیمیایی همچنان ستون اصلی سفرهای فضایی باقی خواهند ماند. حتی اگر پرتابگر الکتریکی چین موفق شود، احتمالاً نقش آن کاهش مصرف سوخت و کمک به پرتاب خواهد بود.
در این میان فناوری پرتاب الکترومغناطیسی چین یک ایده واقعی و بالقوه تحولآفرین است، اما هنوز در مراحل توسعه قرار دارد. اگر این پروژه به نتیجه برسد، احتمالاً آینده صنعت فضایی ترکیبی از پرتاب الکتریکی و موتورهای شیمیایی خواهد بود.
۵۸۵۸
