«طجرشت»؛ تلاشی برای ثبت تجریش پیش از محو شدن چهره تاریخی آن

شهرام درخشان کارگردان مستند «طجرشت» در گفت‌وگو با میراث آریا درباره ایده ساخت گفت: تهران از منظر عمومی، شهر جذاب و حتی محبوبی برای همه است. این جذابیت اما در گستره آن یکنواخت نیست؛ بلکه تکه‌ها و بخش‌های متنوع با ساخت و بافت متفاوت به هم پیوسته‌اند تا شهری کامل، بزرگ و دیدنی را شکل بدهند. برای من تمام این قطعات دوست‌داشتنی، تأمل‌برانگیز و جذاب هستند. تجریش یکی از ده‌ها قطعه تهران بود که خواستم با مروری بر گذشته طولانی‌اش، امروز آن را هم ثبت کنم و همین بود که «طجرشت» ساخته شد.

کارگردان «جن» درباره چرایی انتخاب یک موضوع شهری و معماری در میان انبوه مستندهای اجتماعی و ایدئولوژیک توضیح داد: من معمولاً به اقتضای تمایلم و یا ضرورتی که حس کنم، به ساخت فیلم دست می‌زنم. در این مقطع، ساخت فیلمی درباره تجریش بیش از هر سوژه‌ای به من انگیزه داد. اساساً ضرورت ثبت محله یا منطقه‌ای که انباشته از تاریخ و فرهنگ و یادگاری آدم‌ها و زمانه است، شوق‌برانگیز می‌شود؛ خاصه این که تهران به سرعت در حال تغییر است.

درخشان ادامه داد: گاهی از شتاب این همه تغییر شگفت‌زده می‌شوم. به عنوان مثال، تصویری که در فیلم من از میدان تجریش می‌بینیم، دیگر وجود عینی ندارد! احتمالاً این آخرین تصویر از میدان تجریش در شکل گذشته‌اش باشد. حالا دیگر این میدان صورت دیگری دارد.

کارگردان «جدایی» درباره بخش‌هایی از تاریخ، خاطرات، بناها و شخصیت‌های تجریش که در جریان پژوهش فیلم برایش جذاب‌تر بوده‌اند، گفت: هر گوشه از تجریش برای من جذاب است؛ هر تکه از این منطقه و حتی هر کوچه آن. اما من همیشه مجذوب باغ فردوس بوده و هستم.

او درباره چگونگی پیوند تاریخ یک محله با روایت تغییرات تهران و زندگی مردم در گذر زمان گفت: اگر منظور پیوند درونی باشد، من این کار را نکردم، بلکه در نهاد آن این پیوند وجود دارد، اما اگر غرض، روایت فیلم باشد، باید به بیان و زبان من مربوط شود. من به طور کلی نگاه و ذهن تاریخ‌کاوی دارم. معمولاً همه چیز را در تاریخ جست‌وجو می‌کنم، می‌یابم و بیان می‌کنم. تاریخ به ما خواهد گفت که چگونه ماجراها را روایت کنیم.

این تهیه‌کننده درباره اهمیت حضور «طجرشت» در یک جشنواره بین‌المللی با محور شهر و معماری بیان کرد: شاید شناساندن هویت فرهنگی و تاریخی، توجه‌برانگیزتر از هر چیزی باشد. ارائه تصویری منحصر از شهر، اقلیم، جامعه و فرهنگ یک ملت، ذهن ناآشنای مخاطب غیرایرانی را نسبت به جامعه دوردست روشن خواهد کرد.

درخشان در پاسخ به این پرسش که «طجرشت» با چه ویژگی‌ای می‌تواند برای مخاطب و داوران یک جشنواره خارجی جذاب باشد، گفت: در این باره حقیقتاً پاسخ دقیقی ندارم. اما شاید نمایش بخش کهنی از یک ابرشهر ایرانی جالب توجه باشد.

این مستند تولید مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است.

انتهای پیام/