خیابان ابوذر رهنان؛ از یک گذر معمولی تا محور تفرجی در دل بافت تاریخی

محمدعلی ایزدخواستی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر از اجرای پروژه‌ای خبر داد که به گفته او، مصداقی عینی از بازتعریف فضاهای شهری در تعامل با بافت‌های تاریخی است. پروژه «خیابان ابوذر رهنان» با رویکردی نوین و نگاه به میراث و گردشگری شهری، طی ۲ سال اخیر طراحی و اجرا شده و اکنون به‌عنوان یک نمونه موفق در بازآفرینی شهری شناخته می‌شود.

خیابان ابوذر رهنان؛ از یک گذر معمولی تا محور تفرجی در دل بافت تاریخی

وی درباره آغاز و روند اجرای پروژه خیابان «خیابان ابوذر رهنان» اظهار کرد: این پروژه را دو سال پیش طراحی کردیم و سال گذشته توسط سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان و منطقه ۱۱ شهرداری اصفهان به مرحله اجرا رساندیم. خیابان ابوذر در مجاورت بافت تاریخی ارزشمند رهنان قرار گرفته که شامل بازار، حمام، مسجد و سایر عناصر تاریخی منطقه است. این خیابان به‌عنوان یکی از شریان‌های اقتصادی اصلی رهنان با مشکلات متعددی مواجه بود که مهم‌ترین آن، محدودیت عرض پیاده‌روها و عدم پاسخگویی به حجم بالای عابران پیاده به‌ویژه در ساعات پررفت‌وآمد بود.

مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان با اشاره به مشکلات ترافیکی و ظرفیت‌های بالقوه خیابان ابوذر افزود: علاوه بر محدودیت در تردد عابران پیاده، این محور شهری در ساعات مختلف روز دچار اختلال ترافیکی می‌شد و عملاً از چرخه بهره‌وری خارج می‌گردید. از سوی دیگر، موقعیت مکانی خاص این خیابان در مجاورت بافت تاریخی، فرصتی بی‌نظیر برای تبدیل آن به یک مسیر تفرجی و گردشگری فراهم می‌کرد؛ به‌نوعی به آن نگاه شد به‌عنوان خیابانی مانند چهارباغ، یعنی فضایی که هم محلی برای رفت‌وآمد و خرید باشد و هم امکان گردش و قدم‌زدن شهروندان را فراهم کند.

وی با اشاره به راهکارهای اتخاذ شده گفت: امکان حذف کامل تردد خودروها در این خیابان وجود نداشت، بنابراین تصمیم گرفتیم عرض گذر خودرویی را کاهش داده و آن را به خیابانی یک‌طرفه با عرض کنترل‌شده تبدیل کنیم. فضای باقی‌مانده به پیاده‌روها اختصاص یافت. طراحی به گونه‌ای انجام شد که باغچه‌هایی در کناره خیابان ایجاد شد، مسیرهای کندرو و تندرو برای عابران پیش‌بینی گردید، پیاده‌روی کنار مغازه‌ها به‌عنوان مسیر کندتر و پیاده‌روی سمت فضای سبز به‌عنوان مسیر تندتر طراحی شد تا فضای شهری هم کارآمد باشد و هم پاسخگوی نیازهای مختلف کاربران.

از پیاده‌رو تا میدان‌گاه رویدادی؛ خیابانی با چهار پیاده‌رو

ایزدخواستی درباره جزئیات بیشتر این پروژه تصریح کرد: با اجرای این طرح، خیابان ابوذر که پیش‌تر تنها دو پیاده‌رو داشت، اکنون به خیابانی با چهار مسیر پیاده‌روی متفاوت تبدیل شده است. کف‌سازی با سنگ‌فرش مناسب، نصب پایه چراغ‌های روشنایی جدید و ایجاد میدان‌گاهی در میانه خیابان که به‌صورت ذاتاً رویدادی طراحی شده، این مسیر را به یک گذر تفرجی بدل کرده است؛ به‌طوری‌که افراد می‌توانند از یک سر خیابان وارد شده و در پایان مسیر به بناهای تاریخی برسند. این فضا می‌تواند ضمن قدم‌زدن، گردشگران را به سمت محوطه‌های تاریخی هدایت کند و آنان را با اهمیت بافت تاریخی منطقه آشنا سازد.

وی در ادامه با اشاره به ضرورت انتخاب این منطقه خاص برای اجرای پروژه گفت: سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان، مناطقی را برای پروژه‌های مداخله انتخاب می‌کند که از لحاظ تاریخی، فرهنگی و بافتی دارای اهمیت باشند. خیابان ابوذر نیز در منطقه یک شهر اصفهان قرار دارد و به‌دلیل موقعیت تجاری آن به‌ویژه در زمینه فروش محصولات چوبی، از نقاط پرمراجعه برای شهروندان سراسر اصفهان به‌شمار می‌آید. همچنین مردم بومی رهنان نیز به فضاهای شهری مناسب نیاز دارند. طبیعت و زیست‌بوم این منطقه نیز ظرفیت خوبی برای توسعه چنین فضاهایی ایجاد کرده بود.

خیابان ابوذر؛ الگویی برای سرمایه‌گذاری گردشگری در رهنان

مسئول بافت تاریخی شهر اصفهان با تاکید بر ظرفیت گردشگری منطقه گفت: یکی از اهداف اصلی ما از اجرای این پروژه، جلب توجه گردشگران به بناهای تاریخی پیرامونی خیابان ابوذر بود. امیدواریم این فضا زمینه‌ای برای معرفی تاریخ و هویت منطقه رهنان فراهم کند و فرصت مناسبی برای سرمایه‌گذاری‌های آتی در حوزه گردشگری و خدمات شهری ایجاد شود.

ایزدخواستی در پایان، در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات فنی پروژه خاطرنشان کرد: پروژه خیابان ابوذر به‌طور کامل به پایان رسیده و اجرا شده است. اگر بخواهیم آن را با پروژه «گذر آقانجفی» مقایسه کنیم، از لحاظ سیاست اجرایی و ساختار فضاسازی، مشابهت‌های زیادی بین آن دو وجود دارد. تفاوت اصلی در این است که خیابان ابوذر یک محور خودرویی نیز هست که پیاده‌روهای آن تقویت شده‌اند، درحالی‌که گذر آقانجفی صرفاً یک مسیر پیاده‌راهی محسوب می‌شود.