بازار جهانی گردشگری درمانی ۴۷ میلیارد دلاری شد

بازار جهانی گردشگری سلامت سالانه میلیاردها دلار ارزش دارد و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که میزان سفرهای درمانی با نرخ رشد ۲۰ تا ۲۵ درصد در سال روبه‌رو است. ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی خود و دسترسی آسان به کشورهای همسایه، به‌ویژه عراق، افغانستان، پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس، توانایی جذب بخش مهمی از این گردشگران را دارد. بسیاری از بیماران خارجی به‌دنبال خدمات پزشکی باکیفیت و هزینه کمتر هستند و ایران می‌تواند با ارائه خدمات استاندارد و رعایت نکات ایمنی و بهداشتی، جایگاه خود را در این بازار تثبیت کند.

مزیت دیگر ایران در گردشگری سلامت، تلفیق تجربه درمانی با جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی است. بیماران و همراهان آنها می‌توانند پس از دریافت خدمات درمانی، از شهرها و مکان‌های تاریخی، گردشگری طبیعی و فرهنگی ایران بازدید کنند؛ تجربه‌ای که در بسیاری از کشورهای رقیب کمتر امکان‌پذیر است.

با این حال، توسعه گردشگری سلامت نیازمند توجه به فرآیندها، استانداردسازی، تسهیل مسیرهای قانونی و ایجاد زیرساخت‌های مکمل مانند هتل‌های مجهز و خدمات حمل‌ونقل مناسب است. بهره‌برداری هوشمندانه از این ظرفیت نه‌تنها درآمدزایی ارزی قابل‌توجهی برای کشور به‌همراه خواهد داشت، بلکه می‌تواند ایران را به یکی از مقاصد معتبر گردشگری درمانی در سطح منطقه و جهان تبدیل کند.

در رابطه با این موضوع، مسلم شجاعی مدیرکل دفتر بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی می‌گوید: گردشگری سلامت، پزشکی یا درمانی، یکی از کلیدی‌ترین مزیت‌های رقابتی گردشگری کشور است. کنار گردشگری زیارتی و تاریخی ـ فرهنگی، این حوزه جزو سه محصول اصلی ماست که در آن می‌توانیم با بسیاری از کشورهای دنیا رقابت کنیم.

بازار جهانی گردشگری سلامت ۴۷ میلیارد دلاری شد

شجاعی افزود: البته در برخی بخش‌ها مشکلاتی داریم. دبیرخانه شورای راهبری گردشگری سلامت کشور، مستقر در معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، شامل چهار رکن وزارت امور خارجه، وزارت بهداشت و آموزش پزشکی، وزارت اطلاعات و میراث فرهنگی است.

وی ادامه داد: بررسی‌ها نشان می‌دهد که در دانش فنی مشکلی نداریم؛ پزشکان و اساتید ما خدماتی در تراز استانداردهای جهانی ارائه می‌دهند، شاید حتی بالاتر از میانگین جهانی، همچنین در حوزه زیرساخت‌ها چالش اساسی نداریم، در زمان حاضر حدود ۳۰۰ بیمارستان آی‌پی‌دی و تخت‌های بیمارستانی در سطح قابل‌قبولی وجود دارد، البته کیفیت برخی بیمارستان‌ها به‌اندازه عمان یا ترکیه نیست، اما در بخش خصوصی بیمارستان‌های بسیار خوبی داریم.

شجاعی مشکل اصلی را در گردشگری سلامت، «فرایندها و سیستم‌سازی» دانست و گفت: سال گذشته هفت میلیون و ۴۰۰ هزار ورود گردشگر داشتیم که یک تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر از این تعداد مربوط به گردشگری سلامت بود؛ شامل خدماتی مثل کاشت مو، جراحی‌های زیبایی، پیوندها و درمان ناباروری.

او درباره بازار جهانی ابراز کرد: بر اساس آمار منابعی مانند Medical Tourism Association (MTA)، ارزش بازار گردشگری درمانی جهان حدود ۴۷ میلیارد دلار است و هر گردشگر سلامت به‌طور میانگین بین دو هزار و ۵۰۰ تا سه هزار دلار هزینه می‌کند. اندازه بازار جهانی نیز بین ۱۸ تا ۲۰ میلیون بیمار تخمین زده می‌شود.

مدیرکل دفتر بازاریابی و توسعه گردشگری خارجی وزارت میراث فرهنگی تصریح کرد: سهم ایران با وجود شرایط موجود، بد نیست، هرچند قبل از کرونا و در سال ۹۸ وضعیت بهتر بود، حتی رخدادهایی مثل جنگ دوازده‌روزه نیز بر گردشگری سلامت و ورود بیماران آسیب زد.

وی ادامه داد: حدود ۸۵ درصد گردشگران ورودی از کشورهای همسایه هستند؛ همین تناسب برای گردشگری سلامت هم صادق است. اولویت اصلی ما عراق، سپس افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، بحرین، عمان و کشورهای حاشیه خلیج فارس است. روند جهانی نشان می‌دهد که سالانه ۲۰ تا ۲۵ درصد به این حوزه اضافه می‌شود.

شجاعی اضافه کرد: برای بازار هدف، سه تا چهار کشور اصلی انتخاب شده بود، اما جنگ دوازده‌روزه باعث شد اهداف دوباره مرور و بازنگری شوند. در زمان حاضر برای بازه‌های شش‌ماهه، یک‌ساله و میان‌مدت، سه سطح بازار در نظر گرفته‌ایم؛ بازارهایی مثل افغانستان، پاکستان و عراق که مقاوم‌تر و کم‌خطرترند.

او در پایان خاطرنشان کرد: محصول گردشگری سلامت و پزشکی با جان مردم مرتبط است؛ بنابراین استانداردها باید بالا باشد و فرایندها دقیق انجام شود. اگر در این حوزه فعالیت دارید یا علاقه‌مند هستید، حتماً در این صنعت رو به رشد وارد شوید و کار کنید.