ایران باید هم برای افزایش فرزندآوری و هم سالمندی آماده شود
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت، بر ضرورت سیاستگذاری جامع و مبتنی بر داده برای افزایش فرزندآوری و مدیریت سالمندی تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، محمدحسین آیتی، دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت، در مراسم بزرگداشت روز جهانی جمعیت با موضوع «ازدواج جوانان و تأثیر آن بر شاخصهای جمعیتی و فرزندآوری» که در بیمارستان قلب شهید رجایی برگزار شد، اظهار کرد: مسئله جمعیت فقط پایین بودن نرخ باروری نیست و جوانان با نگرانیهایی درباره آینده، سلامت باروری، مسکن، ناامنی شغلی و محدودیتهای مالی مواجه هستند.
وی افزود: نزدیک به ۲۰ درصد افراد در سن باروری تصور میکنند نمیتوانند به تعداد فرزند مورد نظر خود دست پیدا کنند و این موضوع نیازمند مطالعه و بررسی جدی است.
آیتی با اشاره به مطالعات انجامشده در زمینه جمعیت در کشورهای مختلف جهان گفت: در بیش از ۶۰ کشور مطالعات مختلفی درباره مسائل جمعیتی انجام شده است، اما مسئله جمعیت یک پازل بزرگ از مسائل مختلف است که بخش قابل توجهی از آن باید از سوی دولتها مورد رسیدگی قرار گیرد.
سیاستهای جمعیتی باید قابلیت بازنگری و تطبیق با شرایط جدید را داشته باشند
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در حوزه سیاستهای جمعیتی گفت: سیاست جمعیتی نباید ثابت و غیرقابل تغییر باشد، بلکه باید متناسب با تحولات جمعیتی امکان بازنگری و تطبیق داشته باشد.
تجربه ویتنام در بازنگری سیاستهای جمعیتی
آیتی با اشاره به تجربه ویتنام اظهار کرد: این کشور در مقطعی متوجه شد که نیاز به تغییر سیاست جمعیتی دارد و از سال ۲۰۲۵ محدودیت دو فرزندی را برداشت.
وی ادامه داد: تجربه ویتنام نشان میدهد سیاستهای جمعیتی باید امکان تغییر، بازنگری و تطبیق با شرایط جدید را داشته باشند؛ چراکه شرایط جمعیتی کشورها در طول زمان تغییر میکند.
سیاست جمعیتی را نمیتوان به یک دستگاه واگذار کرد
آیتی با اشاره به تجربه ترکیه در حوزه جمعیت گفت: مسئله جمعیت را نمیتوان به یک دستگاه واگذار کرد و سیاستگذاری در این حوزه نیازمند همکاری و هماهنگی میان دستگاههای مختلف است.
وی افزود: سیاست جمعیتی نیازمند یک شورای سیاستهای جمعیتی در سطح عالی دولت است و خوشبختانه در ایران نیز با تشکیل ستاد جمعیت، این موضوع در سطح کلی حکمرانی مورد توجه قرار گرفته است.
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت تأکید کرد: باید از ظرفیت ستاد جمعیت برای ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مختلف و اجرای سیاستهای جامع جمعیتی استفاده کرد.
جوانسازی جمعیت و سازگاری با سالمندی باید همزمان دنبال شود
آیتی اظهار کرد: سیاست جمعیتی باید به صورت همزمان دو موضوع را در نظر بگیرد؛ نخست جوانسازی جمعیت و تلاش برای افزایش فرزندآوری و دوم سازگاری با جمعیت سالمند.
وی افزود: کشور باید برای هر دو موضوع برنامه داشته باشد و نمیتوان یکی را نادیده گرفت. از یک سو باید برای افزایش فرزندآوری و اصلاح ساختار سنی جمعیت تلاش کنیم و از سوی دیگر باید برای جامعهای که به سمت سالمندی حرکت میکند، آمادگی داشته باشیم.
ایران باید هم برای افزایش فرزندآوری و هم سالمندی آماده شود
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت تأکید کرد: تغییر ساختار سنی جمعیت نیازمند برنامهریزی بلندمدت است و سیاستگذاران باید همزمان با تلاش برای جوانسازی جمعیت، زیرساختهای لازم برای زندگی سالم و فعال سالمندان را نیز فراهم کنند.
مشوقهای مالی به تنهایی مشکل فرزندآوری را حل نمیکنند
آیتی با اشاره به تجربه کره جنوبی در زمینه مشوقهای فرزندآوری گفت: این کشور سالها مشوقهای مالی قابل توجهی برای فرزندآوری در نظر گرفت، اما این مشوقها به تنهایی نتوانست بر تمام موانعی که در مسیر فرزندآوری وجود دارد غلبه کند.
وی با اشاره به تجربه حضور خود در کره جنوبی افزود: سالها قبل که برای یک دوره حدود یکماهه در کره جنوبی حضور داشتم، خانوادههایی را میدیدیم که سه فرزند داشتند و در سالهای ابتدایی ازدواج، در صورت داشتن فرزند سوم، از مشوقهای قابل توجهی برخوردار میشدند.
آیتی ادامه داد: با وجود این مشوقها، کره جنوبی همچنان با یکی از شدیدترین چالشهای جمعیتی مواجه است و این تجربه نشان میدهد پرداخت مشوق مالی به تنهایی نمیتواند تمام موانع فرزندآوری را برطرف کند.
هزینه آموزش از موانع مهم فرزندآوری در کره جنوبی است
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت با اشاره به برخی موانع فرزندآوری در کره جنوبی گفت: یکی از مسائل مهم در این کشور، هزینههای آموزش است که فشار قابل توجهی بر خانوادهها وارد میکند و در تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری تأثیرگذار است.
وی تأکید کرد: در سیاستگذاری جمعیتی باید مجموعه موانع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خدماتی را در کنار یکدیگر دید و نمیتوان انتظار داشت یک اقدام یا یک مشوق مالی به تنهایی مسئله جمعیت را حل کند.
همکاری بینالمللی میتواند به سیاستگذاری جمعیتی کمک کند.
آیتی با تأکید بر اهمیت همکاریهای بینالمللی در حوزه جمعیت اظهار کرد: با توجه به تجربیاتی که کشورهای مختلف در زمینه سیاستهای جمعیتی به دست آوردهاند، همکاریهای بینالمللی میتواند در یادگیری جمعی و ارزیابی سیاستها کمککننده باشد.
وی افزود: میتوان در حوزه سیاستهای جمعیتی به سمت همتاسازی سیاستی حرکت کرد، از تجربیات کشورهای مختلف استفاده کرد و همکاریهای منطقهای را توسعه داد.
استفاده از تجربه کشورهای موفق و ناموفق در سیاست جمعیتی
آیتی خاطرنشان کرد: اشتراک تجربههای موفق و ناموفق کشورها میتواند برای سیاستگذاران ارزشمند باشد و به آنها کمک کند تا سیاستهای مؤثرتر و متناسبتری طراحی کنند.
وی افزود: شناخت تجربه کشورهای مختلف میتواند از تکرار برخی سیاستهای کماثر جلوگیری کرده و مسیر تصمیمگیری در حوزه جمعیت را دقیقتر کند.
سیاستگذاری جمعیتی باید مبتنی بر دادههای قابل مقایسه باشد
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت با تأکید بر اهمیت دادههای جمعیتی گفت: در کنار استفاده از تجربیات کشورها، در اختیار داشتن دادههای قابل مقایسه اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی افزود: بر اساس دادهها میتوان تصمیمگیری کرد و اگر دادههای تمیز، شفاف و قابل مقایسه در اختیار داشته باشیم، امکان سیاستگذاری دقیقتر و ارزیابی بهتر سیاستها فراهم خواهد شد.
دادههای جمعیتی؛ پایه ارزیابی سیاستهای فرزندآوری
آیتی تأکید کرد: سیاستهای جمعیتی باید بر اساس اطلاعات دقیق و قابل ارزیابی تدوین شوند و بدون دادههای مناسب، امکان سنجش میزان موفقیت سیاستها و شناسایی نقاط ضعف آنها دشوار خواهد بود.
مسئله جمعیت یک مسئله ملی است
آیتی در پایان گفت: مسئله جمعیت یک مسئله ملی است و برای مدیریت آن باید از دانش، تجربه و ظرفیتهای داخلی و بینالمللی استفاده کنیم.
وی تأکید کرد: سیاستهای جمعیتی باید مستمر، قابل ارزیابی، مبتنی بر داده و متناسب با تغییرات جمعیتی باشند.
دستیار ویژه و مدیرکل همکاریهای بینالملل وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: همکاری میان دستگاههای مختلف و همچنین استفاده از تجربیات کشورهای دیگر میتواند به مدیریت بهتر این مسئله ملی کمک کند.
سیاست جمعیتی نیازمند همکاری همه دستگاههاست
وی افزود: مسئله جمعیت ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سلامت و رفاهی دارد و به همین دلیل موفقیت سیاستهای جمعیتی نیازمند همکاری همه دستگاهها و استفاده از ظرفیتهای تخصصی داخلی و بینالمللی است.
