از اعتراضات تا جنگ | نقشه تورم استانی ۷ ماه پرتنش در ایران

اقتصادآنلاین – دانیال رحیمی: طبق داده‌های مرکز آمار ایران، تورم ماهانه کشور در ۷ ماه اخیر میانگین ۶.۶۹ درصدی را ثبت کرده است؛ در این دوره، کمترین نرخ تورم ماهانه در آذر ۱۴۰۴ با ۴.۲ درصد و بیشترین نرخ در بهمن ۱۴۰۴ با ۹.۴۳ درصد رقم خورد؛ دقیقا یکماه بعد از اعتراضات و تصمیم حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار ۵۰۰ تومانی.

فاصله میان کف و سقف تورم در این بازه نشان می‌دهد اقتصاد ایران با نوسان‌های کوتاه و محدود روبه‌رو نبوده، بلکه مسیر قیمت‌ها تحت تأثیر چند موج قیمتی حرکت کرده است.

پس از اوج‌گیری بهمن، نرخ تورم در اسفند و فروردین کاهش یافت، اما اردیبهشت با ثبت تورم ۸.۸۳ درصدی بار دیگر به محدوده بالا بازگشت و خرداد نیز با نرخ ۵.۹ درصد، پایین‌تر از میانگین ۷ ماهه قرار گرفت.

ایلام رکوردار تورم ۷ ماهه؛ تهران پایین‌تر از همه استان‌ها

در مقایسه میانگین تورم ماهانه ۳۱ استان‌ کشور، ایلام با نرخ ۸.۴۳ درصدی بالاترین میانگین تورم در ۷ ماه اخیر را ثبت کرده؛ رقمی که به‌طور محسوسی بالاتر از میانگین ۶.۶۹ درصدی کشور در بازه مورد بررسی است. در سوی دیگر، تهران با میانگین ۵.۸۳ درصدی پایین‌ترین متوسط نرخ تورم ماهانه را به خود اختصاص داده است. این نتیجه از آن جهت قابل توجه است که پایتخت معمولا به‌عنوان یکی از گران‌ترین نقاط کشور شناخته می‌شود، اما داده‌های تورم نشان می‌دهد سرعت رشد سطح عمومی قیمت‌ها در تهران پایین‌ترین عدد در این بازه به خود اختصاص داده است.

واگرایی نرخ تورم در جنوب شرقی کشور

این روزها جنوب کشور زیر آتش و بمباران قرار دارد. استان سیستان و بلوچستان به عنوان یکی از استان‌های هدف حملات، 

در روند ۷ ماهه تورم، سیستان‌وبلوچستان در دو مقطع از مسیر کشوری فاصله معناداری می‌گیرد. در حالی که نرخ تورم ماهانه کل کشور در دیماه سال گذشته ۷.۸۸ درصد بود، تورم ماهانه این استان با فاصله ۵.۶ واحدی، به ۱۳.۵۱ درصد رسید.

در این ماه، فشار قیمتی در سیستان‌وبلوچستان بسیار شدیدتر از روند عمومی کشور عمل کرده است. اما این روند در بهمن‌ماه کاملا معکوس بود؛ زمانی که تورم ماهانه کشور به اوج ۹.۴۳ درصدی رسید، تورم سیستان‌وبلوچستان تا ۴.۶۹ درصد پایین آمد. تغییر الگوی تورم ماهانه در این دوره نشان می‌دهد، احتمالا تصمیم گیری‌ها برای برآورد هزینه‌ها و کسب و کار‌های محلی برای این استان با عدم قطعیت بیشتری نسبت به استان‌های دیگر رو‌به‌رو بوده است.

کردستان؛ ۷ ماه بالاتر از نرخ تورم کشور

در مقایسه روند تورم ماهانه، کردستان در همه هفت ماه مورد بررسی، بالاتر از نرخ تورم ماهانه کل کشور قرار گرفته است. این تداوم، کردستان را از تهران و اردبیل جدا می‌کند؛ دو استانی که در همین بازه، در ۶ ماه، پایین‌تر از نرخ تورم ماهانه کشور قرار داشته‌اند.

نکته قابل توجه آن است که ایلام با وجود ثبت بالاترین میانگین تورم هفت ماهه، در همه ماه‌ها به‌جز اردیبهشت بالاتر از نرخ کشور قرار گرفت.

اما تورم استان تهران، فقط در اردیبهشت از نرخ تورم ماهانه کل عبور کرده و اردبیل نیز فقط در بهمن بالاتر از روند ماهانه ایستاده است. در نهایت روند تورم ماهانه در کردستان، آن را به یکی از نمونه‌های روشن فشار تورمی پایدار در نقشه استانی تورم تبدیل کرده است.

در مجموع آمار و ارقام‌ها نشان می‌دهد بخشی از اتفاقات سیاسی و اجتماعی که در این بازه زمانی رخ داده است در نقشه تورم جغرافیایی کشور بازتاب پیدا کرده است.