آزادسازی قیمت خودرو بازار را به هم می زند؟

یکی از مهمترین اتفاقات روز‌های گذشته صنعت خودرو تصویب طرحی برای حذف قیمت گذاری دستوری خودرو بود. این طرح هرچند که قرار است بدعتی در صنعت را خاتمه دهد، اما با توجه به شرایط خاص کشور این سوال مطرح می‌شود که این اتفاق به نفع کیست؟

آیا حذف قیمت گذاری دستوری می‌تواند روند عرضه خودرو در کشور را متحول کند و آیا می‌تواند خودروسازان را از زیان دهی نجات دهد؟ حقیقت صنعت خودروسازی طی سال‌های گذشته تلاش‌های بی ثمر برای سود آوری با استفاده از شیوه‌های کهنه در عصر جدید است؛ چرا که در دنیای امروز شیوه‌های ایجاد بهره وری در تولید و روش‌های ساخت به صورت روزآمد تغییر می‌کنند؛ بنابراین می‌توان گفت که مشکل اصلی زیان ده بودن خودروسازان تنها تعیین محصولات آن‌ها با نرخ پایین‌تر از قیمت تمام شده خودرو نیست؛ بلکه بخشی از آن به تولید با نرخ بهره وری پایین و عدم توسعه فناوری‌های نوین و از دست دادن بازار‌های صادراتی با توج به عدم تولید خودرو‌های متناسب با تقاضای روز است.

شرایط آزاد سازی قیمت‌ها

در این شرایط آزاد سازی قیمت‌ها هرچند که می‌تواند فشار زیان دهی در عین تولید را از دوش خودروسازان کم کند، اما به نوعی می‌تواند مسکنی بی دلیل برای درد رخوت آن‌ها برای تغییر تحول نیز باشد. با این اوصاف، اما این روز‌ها خبری عجیب‌تر از صنعت خودروسازی مخابره می‌شود.

خودروسازان قصد دارند که موضوع بلوکه کردن پول در حساب‌های متقاضیان پیش از ثبت نام را ملغی کنند. این اقدام در قدم اول به دلیل آن که سیستم بانکی را از سود حجم عظیمی از پول بلوکه شده در حساب‌ها محروم می‌کند عجیب است و با توجه به آن که قطعا خودروساز نیز از این سود بهره‌ای داشته است اکنون باید از این سود چشم پوشی کند باز هم عجیب‌تر به نظر می‌رسد.

اما اگر این اقدام نه به نفع خودروساز است و نه به نفع سیستم بانکی، پس چرا تصمیم به اجرای آن گرفته شده است؟ آیا خودروسازان دلسوز مردم شده‌اند؟

به نفع مردم اما به شیوه ای عجیب

رسول سلیمانی کارشناس صنعت خودروسازی در این خصوص به خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا با بیان اینکه کاهش اختلاف قیمت بین بازار و کارخانه باعث شده خرید خودرو از کارخانه در بسیاری موارد به صرفه‌تر باشد، افزود: اگر محدودیت‌هایی مانند وکالتی کردن حساب‌ها برداشته شود، امکان فروش مستقیم خودرو از کارخانه بدون نیاز به قرعه‌کشی فراهم خواهد شد و مردم می‌توانند به راحتی و بدون صف خودرو تهیه کنند.

سلیمانی تأکید کرد برای تحقق این هدف، باید تولید خودرو حداقل در سطح سال گذشته حفظ شود و افزود: اگر تولید کاهش یابد، حذف قرعه‌کشی دشوار خواهد بود. در حال حاضر اختلافات میان وزارت صنعت، معدن و تجارت و خودروسازان، به ویژه در موضوعات مربوط به خصوصی‌سازی، و همچنین مشکلات تخصیص ارز، از عوامل مؤثر در کاهش تولید به شمار می‌روند.

وی در ادامه درباره آزادسازی قیمت خودرو گفت: آزادسازی قیمت‌ها می‌تواند وضعیت تولید را مختل کند و بنابراین باید با همراهی و هماهنگی بین بخش‌های مختلف، مشکلات حل شود تا تولید خودرو در حد قابل قبولی باقی بماند.

این کارشناس صنعت خودرو همچنین درباره چشم‌انداز حذف کامل قرعه‌کشی بیان کرد: با تداوم شرایط موجود و افزایش تولید، به تدریج قرعه‌کشی حذف خواهد شد و مردم می‌توانند هر زمان که بخواهند از کارخانه خرید کنند، البته ممکن است زمان تحویل خودرو به دلیل پروسه تولید کمی طول بکشد.

در پایان، سلیمانی درباره تأثیر احتمالی تنش‌های سیاسی بر صنعت خودرو اظهار داشت: احتمال دارد این تنش‌ها تأثیرات منفی جزئی بر روند تولید و تحویل خودرو داشته باشد، اما انتظار نمی‌رود اثرات جدی و گسترده‌ای ایجاد شود.