عکاسی میراث فرهنگی؛ ثبت هویت و حافظه تاریخی یک سرزمین

به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، نشست تخصصی «عکاسی میراث فرهنگی» در کتابخانهٔ موزهٔ هنرهای معاون برگزار شد. زمان رضاخانی عضو هیئت مدیره انجمن ایرانشناسی گفت: حدود ده سال بعد، نخستین تصاویر شناخته‌شده و باقی‌مانده از ایران توسط یک نظامی ایتالیایی گرفته شد که پس از آموزش‌های نظامی در ایران، به شهرهای مختلف سفر کرد و از مردم و مکان‌های گوناگون عکاسی کرد.

به گفته وی؛ بخشی از آثار او بعدها به خارج از ایران منتقل شد و تعدادی از آن‌ها در مجموعه‌های نگهداری‌شده در نیویورک باقی مانده است.

رضاخانی ادامه داد: اما در میان عکاسان دوره قاجار و اوایل پهلوی، می‌توان با اختلاف آنتوان سوریوگین را یکی از مهم‌ترین چهره‌های تاریخ عکاسی ایران دانست. او از خانواده‌ای گرجستانی بود، در تهران متولد شد، در ایران رشد کرد، با یک ایرانی ازدواج کرد و تا پایان زندگی در ایران ماند.

وی افزود: اهمیت کار سوریوگین فقط در ثبت چهره‌های درباری نبود؛ ویژگی برجسته او علاقه فراوان به زندگی روزمره مردم ایران بود.

او در سفرهای خود در سراسر ایران از مشاغل مختلف، آیین‌ها، هنرها، پوشش‌ها، سنت‌ها و شیوه زندگی مردم عکس گرفت.

به گفته وی؛ به همین دلیل، مجموعه عکس‌های او امروز نه فقط اسناد تاریخی، بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و مردم‌شناسی ایران به شمار می‌آید.

رضاخانی خاطرنشان کرد: سوریوگین در دوره رضاشاه نیز از چهره‌های شناخته‌شده فرهنگی بود و در فعالیت‌های مرتبط با ایران‌شناسی حضور داشت. آثار او تصویری گسترده از جامعه ایران در دوران گذار از قاجار به پهلوی ارائه می‌دهد.

عکاسی میراث فرهنگی ثبت هویت و حافظه یک سرزمین است

در ادامه؛ داود وکیل‌زاده، عکاس، با اشاره به اهمیت عکاسی میراث فرهنگی گفت: عکاسی از میراث فرهنگی تنها ثبت یک تصویر نیست، بلکه ثبت هویت، فرهنگ، ارزش‌های آیینی، سنتی و تاریخی یک جامعه است.

وی افزود: میراث فرهنگی شامل بخش‌های مختلفی است؛ از میراث ملموس مانند بناهای تاریخی، آثار باستانی و مجموعه‌هایی همچون کاخ گلستان گرفته تا میراث ناملموس مانند جشن‌ها، آیین‌ها، مراسم مذهبی، سنت‌ها و غذاهای بومی که هرکدام بخشی از هویت فرهنگی مردم را نشان می‌دهند. میراث طبیعی مانند کویرها، جنگل‌ها و چشم‌اندازهای طبیعی نیز بخش دیگری از این گنجینه به شمار می‌آید.

این عکاس با اشاره به انگیزه خود برای فعالیت در این حوزه اظهار کرد: عشق به وطن، احساس تعلق و علاقه به فرهنگ و زندگی مردم از مهم‌ترین انگیزه‌هایی است که باعث شده سال‌ها در زمینه ثبت تصاویر میراث فرهنگی فعالیت کنم.

وکیل‌زاده ادامه داد:عکس‌ها می‌توانند به‌عنوان اسناد تصویری برای آیندگان، پژوهشگران و علاقه‌مندان باقی بمانند.

وی تأکید کرد: عکاسی میراث فرهنگی نقش مهمی در حفظ و معرفی تاریخ، تمدن، هنر و ارزش‌های فرهنگی یک سرزمین دارد و می‌تواند به شناساندن فرهنگ ایران به دیگر کشورها، توسعه پژوهش‌های فرهنگی و معرفی ظرفیت‌های گردشگری کمک کند.