افغانستان چند ولسوالی دارد؟ آخرین آپدیت و دلایل تغییرات
افغانستان از نظر اداری به 34 ولایت تقسیم میشود اما درباره تعداد ولسوالیهای کشور آمار قطعی و دقیقی وجود ندارد.
ایجاد ولسوالیهای جدید در سالهای اخیر و نبود یک نقشه رسمی بهروز باعث شدهاست که اعداد متفاوتی در منابع داخلی و بینالمللی دیده شود. در مقاله حاضر، سعی داریم با تکیه بر منابع معتبر به این سوال پاسخ جامعی بدهیم؛ افغانستان چند ولسوالی دارد؟
تعداد ولسوالیها در هر ولایت
هرکدام از ولایات افغانستان از بین 400 تا 459 ولسوالی اعلامشده، چه سهمی دارند؟ در جدول زیر، براساس آخرین آمار رسمی اداره ملی احصائیه و معلومات، تعداد ولسوالیهای 9 ولایت شاخص را ذکر میکنیم.
|
ولایت |
تعداد ولسوالیها تا سال 1400 |
تعداد ولسوالیهای جدید (1401) |
تعداد فعلی ولسوالیها (1404) |
|
کابل |
15 |
– |
15 |
|
هرات |
15 |
– |
15 |
|
ننگرهار |
22 |
– |
22 |
|
بلخ |
15 |
– |
15 |
|
قندهار |
16 |
2-3 |
18-19 |
|
هلمند |
13 |
4-5 |
17-18 |
|
فاریاب |
14 |
2-3 |
16-17 |
|
بغلان |
19 |
2-3 |
21-22 |
|
کندز |
7 |
1-2 |
8-9 |
افغانستان چند ولسوالی دارد؟
تعداد دقیق ولسوالیهای افغانستان بهطور رسمی مشخص نیست. بر اساس منابع بینالمللی مانند ArcGIS، تعداد ولسوالیها ۴۰۰ عدد اعلام شده است. اما در منابع داخلی افغانستان، با احتساب ایجاد ولسوالیهای جدید از سال ۱۴۰۱ به بعد، این تعداد به ۴۵۹ رسیده است. این اختلاف بهدلیل شمول ولسوالیهای تازهتأسیس و مناطقی است که هنوز در نقشههای بینالمللی بهرسمیت شناخته نشدهاند.
تعداد ولسوالیهای افغانستان
افغانستان چند ولسوالی دارد؟ درباره پاسخ این سوال اتفاقنظر وجود ندارد؛ همانطور که در بسیاری حوزههای دیگر مثل میزان فقر، اعتیاد، آمار بیکاری و… ارقام قطعی و مستندی دردسترس نیست. در ادامه، آمار اعلامشده در منابع داخلی و بینالمللی را قید میکنیم.
ولسوالیهای افغانستان براساس منابع خارجی
تازهترین آپدیت (2023) از تعداد ولسوالیهای افغانستان در منابع خارجی، مربوط به وبسایت arcgis.com است که عدد 400 را اعلام کردهاست. ArcGIS، یکی از معتبرترین پلتفرمهای نقشهبرداری و دادههای جغرافیایی در جهان است که از دادههای منابع معتبری UN OCHA (دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل) و AIMS (سازنده نقشههای پایهای افغانستان) استفاده میکند. این آمار برای پژوهشهای بینالمللی قابل اتکا است اما لزوما بازتابدهنده آخرین تغییرات داخلی نیست.
ولسوالیهای افغانستان براساس منابع داخلی
آخرین آپدیت (1401) از تعداد ولسوالیهای کشور در منابع داخلی، عدد 459 است که در وبسایت da.azadiradio.com منتشر شدهاست؛ یک منبع خبری مستقل با تمرکز بر اخبار افغانستان. این عدد، علاوهبر ولسوالیهای رسمی، ولسوالیهای تازهتأسیس و مورد مناقشه را هم شامل میشود؛ با اینحال هیچ نقشه رسمی و تأییدیه بینالمللی از آن حمایت نمیکند.
روند تغییر تعداد ولسوالیها در افغانستان
تعداد ولسوالیهای افغانستان درطول زمان، دستخوش تغییرات متعددی شدهاست. در این بخش، سِیر تغییر در آمار ولسوالیها را بهترتیب زمان بررسی میکنیم.
- سالهای 1400-1399: در دوره جمهوری اسلامی، آمار ولسوالیهای رسمی کشور براساس دادههای اداره ملی احصائیه و معلومات 364 عدد بود.
- سال 1401: پس از روی کار آمدن امارت اسلامی، روند ایجاد ولسوالیهای جدید شتاب گرفت. در ماه دلو سال 1401، وزارت داخله، 28 ولسوالی جدید در 11 ولایت اعلام کرد و تعداد کل ولسوالیها به 392 رسید.
- سال 1402: حکومت طالبان، پس از یکسال، خبر از ایجاد 67 ولسوالی جدید داد و هدف از آن را افزایش کنترل اداری و تقسیمبندی بهتر مناطق روستایی اعلام کرد. با این افزایش، تعداد ولسوالیهای کشور به 459 عدد رسید.
تفاوت میان ولسوالیهای رسمی، پیشنهادی و مورد مناقشه
بالاتر در قسمت آمار ولسوالیها براساس منابع داخلی، اشاره کردیم که عدد 459، ولسوالیهای رسمی، تازهتأسیس و مورد مناقشه را شامل میشود. در این بخش، تفاوت این ولسوالیها را توضیح میدهیم.
- ولسوالیهای رسمی: 364 ولسوالی که در قانون اساسی افغانستان (1382) و نقشههای رسمی اداره ملی احصائیه و معلومات تا سال 1400 ثبت شدهاند؛ این ولسوالیها در تمام اسناد دولتی و بینالمللی (UN OCHA و ArcGIS) بهرسمیت شناخته میشوند.
- ولسوالیهای تازهتأسیس: ولسوالیهایی که پس از 1401 بهدستور امارت اسلامی ایجاد شدهاند. این ولسوالیهای جدید در برخی اسناد داخلی ثبت شدهاند اما هنوز در نقشههای بینالمللی بهرسمیت شناخته نمیشوند.
- ولسوالیهای مورد مناقشه: ولسوالیهای موجود در مناطقی که بهدلیل ناامنی، اختلاف قومی یا نبود زیرساخت، وضعیت اداری آنها مورد اختلاف است.
تفاوت بین وسوالی و قریه چیست؟
تفاوت اصلی بین ولسوالی و قریه در افغانستان به ساختار اداری و جغرافیایی آنها برمیگردد. ولسوالیها واحدهای اداری بزرگتری هستند که معمولاً چندین قریه یا دهستان را در بر میگیرند و دارای مدیریت و ساختار دولتی مستقل هستند. از طرفی، قریهها یا روستاها به نواحی کوچکتر و غیررسمیتر گفته میشود که معمولاً زندگی روزمره و فعالیتهای اقتصادی مردم در آنها متمرکز است. به عنوان مثال، قریه های هرات که در اطراف این ولایت تاریخی قرار دارند، نمونههایی از روستاهایی هستند که با جاذبههای طبیعی و فرهنگی خود، به عنوان بخش مهمی از هویت محلی شناخته میشوند. همچنین، جاهای دیدنی هرات مانند مقبره خواجه عبدالله انصاری و قلعه اختیارالدین، بیشتر در داخل ولسوالیها و نزدیک به قریههای مختلف قرار دارند که هر کدام ویژگیهای منحصر به فرد خود را دارند.
اطلاع از آمار ولسوالیها چه کاربردی دارد؟
اطلاعاتی که تا این قسمت مقاله کسب کردیم، دقیقا به چه کاری میآید؟ چرا میخواهیم بدانیم که افغانستان چند ولسوالی دارد؟
- برنامهریزی توسعه: دولت و سازمانهای بینالمللی برای توزیع کمکها، ساخت جاده، بیمارستان، مکتب و شبکه برق به آمار دقیق ولسوالیها نیاز دارند.
- انتخابات و تقسیم حوزههای انتخاباتی: تعداد ولسوالیها در تعیین تعداد کرسیهای ولسیجرگه و شوراهای ولسوالی تأثیرگذار است.
- آمار جمعیتی و اقتصادی: تعداد ولسوالیها در محاسبه جمعیت، تولید زراعی، دامداری و نیازهای بشردوستانه نقش دارد.
- پژوهش و نقشهبرداری: پژوهشگران، سازمان ملل و شرکتهای نقشهبرداری برای بهروزرسانی نقشههای رسمی، به آمار دقیق تقسیمات کشوری نیاز دارند.
سخن آخر
افغانستان چند ولسوالی دارد؟ آمار رسمی بینالمللی، عدد 400 را اعلام میکند و منابع داخلی، با احتساب تغییرات امارت اسلامی در سالهای اخیر، تعداد ولسوالیهای کشور را 459 عدد میدانند. منشأ این اختلاف آماری، ولسوالیهای تازهتأسیس و مورد مناقشهای است که در منابع بینالمللی بهرسمیت شناخته نشدهاند.
نبود یک نقشه رسمی و واحد برای تقسیمات کشوری، چقدر روی برنامهریزی توسعه تأثیر میگذارد؟
تأثیر قابل توجهی دارد. برنامهریزی عمرانی، توزیع کمکهای بشردوستانه و حتی محاسبات جمعیتی وابسته به تقسیمات دقیق اداری است. اختلاف در آمار میتواند باعث همپوشانی یا نادیدهگرفتن برخی مناطق شود.