روایت ظفرقندی از مطالعه سرطان بر روی ۷ هزار مجروح شیمیایی

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبدا، محمدرضا ظفرقندی، در مراسم گرامیداشت هفته دفاع مقدس که در سالن امام جواد(ع) ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، با خیرمقدم به خانواده‌های معظم شهدا، اظهار کرد: خانواده معزز شهدا قدم بر چشم ما گذاشتند؛ به‌ویژه شهیده عزیز، دختر کوچک همه ما، شهیده رها زارعی و مادر گرانقدرشان، خانم بسطام، و همچنین شهید و همکار عزیز ما، دکتر علی آریا که از همکاران بیمارستان سینا تهران بودند.

وی افزود: دکتر علی آریا در بیمارستان سینا خدمت می‌کردند و در روزهای نخست به مجروحان جنگ رسیدگی می‌کردند و به شهادت رسیدند. این اتفاق برای همه ما در دانشگاه، کشور و جامعه پزشکی موجب غم و اندوه شد. از خداوند می‌خواهم به قلب مادر گرانقدر، پدر عزیز و همسر گرامی ایشان صبوری و آرامش عنایت کند.

وزیر بهداشت با بیان اینکه همه همکاران وزارت بهداشت در قبال ایثارگری‌های کادر سلامت مسئولیت دارند، گفت: دکتر کرمانپور و همه همکاران ما مکلف و موظف هستند که به نوعی دین خود را ادا کنند. این دین باید ادا شود و حداقل ادای این دین، ثبت و ضبط خدمات، رسیدگی‌ها، رشادت‌ها و ایثارگری‌های اعضای تیم ملی سلامت، به‌ویژه در شرایط بحران و جنگ است.

ظفرقندی ادامه داد: گاهی اوقات در شلوغی‌ها و هیجان‌ها، ثبت وقایع فراموش می‌شود، اما به خاطر داریم در زمان جنگ هشت‌ساله، وقتی عملیات تمام می‌شد و همه خسته بودند، یکی از همکاران ما به نام دکتر قدسی که جراح اعصاب بود و در همه عملیات‌ها با هم شرکت می‌کردیم، بعد از عملیات، پرونده‌ها را یکی‌یکی مرور و ثبت می‌کرد که کار چگونه انجام شده و اگر مثلاً رزمندگان مجروح زودتر می‌رسیدند، چه اتفاقی می‌افتاد. این موارد بعدها منتشر شد.

وزیر بهداشت با تأکید بر اینکه ثبت وقایع، به‌ویژه در بحران‌ها و جنگ، یک وظیفه است، تصریح کرد: ثبت وقایع یک وظیفه بلاعوض است؛ یعنی اگر در همان زمان انجام نشود، دیگر قابل جبران نیست، چرا که آن صحنه دیگر قابل تکرار نیست.

ظفرقندی با اشاره به حوادث بیمارستان شهدای خلیج فارس گفت: اگر صحنه‌های بیمارستان شهدای خلیج فارس و خارج کردن نوزادان بستری از پنجره به حیاط، توسط یک نفر، دوربین بیمارستان یا فرد دیگری ثبت نمی‌شد، به نظرم جفا بود؛ جفا به تمام این زحمات و به پرستاران عزیز و کادر سلامت.

وی افزود: وقتی این وقایع ثبت نشود، الگوبرداری هم صورت نمی‌گیرد و حماسه‌سازی و روایت‌گری نیز شکل نمی‌گیرد. مقدمه همه اینها، ثبت و سپس پردازش است.

مظلومیت ملت ایران همچنان مغفول مانده است

وزیر بهداشت با اشاره به ضرورت روایت وقایع و حوادث جنگ و بحران اظهار داشت: مظلومیت ملت ما همچنان مغفول مانده و هنوز به آن پرداخته نشده است. این صحنه‌ها و عباراتی که خانم بسطام، مادر شهیده رها زارعی از شهدای دانش‌آموز مدرسه شجره طیبه میناب، بیان کردند، انسان را دچار اعجاب می‌کند که فرزند شهید ایشان، چندین سال با وجود اشتغال مادر در شهرستان سیریک، رشد کرده بود.

ظفرقندی گفت: در حوزه جنگ، بحث‌ها و مطالب بسیار زیادی وجود دارد؛ اینکه چگونه درس‌آموخته‌ها را به کار بگیریم، چگونه خودمان را با جنگ‌ها و مدل‌های مختلف آن تطبیق دهیم و چگونه تریاژ کنیم، اما قدم اول این است که وقایع و حوادث باید ثبت و سپس ارائه شود.

ثبت وقایع بدون استفاده، مانند پایان‌نامه‌ای است که کسی به آن مراجعه نمی‌کند

وی با تأکید بر ضرورت انتقال و استفاده از تجربیات ثبت‌شده بیان کرد: ثبت وقتی در جایی بدون استفاده باقی بماند، فایده‌ای ندارد؛ مثل یک پایان‌نامه است که بعضی افراد می‌گیرند، می‌نویسند و در طاقچه خانه یا کتابخانه بیمارستان می‌گذارند و ممکن است ۵۰ سال هم بماند، اما کسی به آن رجوع نکند.

وزیر بهداشت افزود: ضریب نفوذ و ضریب انتقال وقایع و حوادث در بحران‌ها و جنگ، در داخل و خارج کشور، با زبان حماسه، با زبان روایت و با زبان علم بسیار مهم است.

بیش از ۱۰۰ هزار مجروح شیمیایی در کشور؛ ضرورت ارائه این تجربه به زبان علم

ظفرقندی در ادامه با اشاره به ضرورت ثبت علمی تجربیات دفاع مقدس گفت: یک مثال از ثبت با زبان علم می‌زنم. ما بیش از ۱۰۰ هزار مجروح شیمیایی در کشور داریم. صد هزار مجروح شیمیایی در هیچ جای دنیا و در هیچ جای تاریخ تکرار نشده است. این تجربه باید با زبان علم به همه دنیا ارائه شود تا ماندگار شود.

وی افزود: در جنگ اخیر نیز وقایعی مانند شهدای مدرسه میناب و مجموعه ورزشی در لامرد و آسیب به دیگر اماکن و مردم غیرنظامی باید علاوه بر زبان حماسه و روایت، با زبان علم نیز ارائه شود.

مطالعه ۱۰ ساله روی ۷ هزار مجروح شیمیایی برای ثبت علمی بروز سرطان

وزیر بهداشت با اشاره به یکی از مطالعات انجام‌ شده درباره مجروحان شیمیایی اظهار داشت: به عنوان یک کار و برای نشان دادن مظلومیت مجروحان شیمیایی به دنیا، طرح علمی را انتخاب کردیم که میزان بروز سرطان در مجروحان شیمیایی بررسی شود؛ موضوعی که مورد توجه قرار نگرفته بود.

ظفرقندی ادامه داد: این مطالعه در دنیا انجام نشده و امکان انجام آن نیز در بسیاری از نقاط وجود ندارد، چون هیچ جای دنیا چنین مجموعه‌ای با این میزان آسیب وجود ندارد. در قالب این مطالعه، ۷ هزار مجروح شیمیایی را ثبت و بررسی کردیم و در یک مطالعه کوهورت ۱۰ ساله، آنها را با ۷ هزار رزمنده همزمان مقایسه کردیم تا مطالعه دچار بایاس یا به اصطلاح تعارض نشود. این مطالعه انجام شد و میزان بروز سرطان را در دنیا اعلام کردیم و مقاله آن نیز موجود است.

قدم اول ادای دین به شهدا و مجروحان، ثبت وقایع است

وزیر بهداشت با تأکید بر مسئولیت جامعه پزشکی و کادر سلامت در قبال شهدا، مجروحان و مردم ایران گفت: یک وظیفه و تکلیف بزرگ نسبت به خانواده شهدا، مجروحان، همه مردم ایران، کشور ایران و پرچم ایران داریم و قدم اول آن این است که در هیجان و شلوغی، به فکر ثبت وقایع و حوادث باشیم.

ظفرقندی در پایان خاطرنشان کرد: ممکن است برخی بگویند در شرایط بحران، این چه وقت فیلمبرداری و مستندسازی است، اما این کار به نظرم لازم است انجام شود؛ چرا که ثبت وقایع، مقدمه پردازش، انتقال تجربه، الگوبرداری، روایت‌گری و ارائه علمی حماسه‌های کادر سلامت در بحران‌ها و جنگ است.