خودروسازی در بزرگترین پیچ تاریخ
صنعت خودرو در یکی از بزرگترین دورههای تحول تاریخ خود قرار گرفته است؛ برقیسازی، نرمافزار، رقابت چین، تغییر زنجیره تأمین و تحولات ژئوپلیتیک همزمان خودروسازان سنتی را تحت فشار گذاشتهاند. دویچهوله این وضعیت را فرصتی برای بازتعریف خودرو میداند.
به گزارش اکوایران صنعت جهانی خودرو وارد دورهای شده که به گفته دویچهوله، تنها یک بحران معمولی برای خودروسازان نیست؛ بلکه چند تحول بزرگ بهصورت همزمان در حال تغییر قواعد بازی هستند. برقیشدن خودروها، اهمیت روزافزون نرمافزار، تغییرات ژئوپلیتیکی، مسئله انرژی و ظهور قدرتمند خودروسازان چینی، شرکتهای باسابقه را با بحرانی چندلایه مواجه کرده است.
دویچهوله در برنامه جدید خود با عنوان «صنعت خودروی قدیمی در بحران است؛ چگونه میتواند ادامه دهد؟» این وضعیت را با دورههای قبلی بحران در صنعت خودرو مقایسه میکند. شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ خودروسازان را مجبور کرد به سمت مصرف سوخت پایینتر حرکت کنند و رسوایی دیزلگیت نیز فشار برای کاهش آلایندگی را افزایش داد. اما تفاوت بحران امروز این است که این بار چند تغییر بنیادی همزمان اتفاق افتادهاند.
به روایت این گزارش، خودروسازان سنتی دیگر صرفاً با تغییر قوای محرکه از موتور بنزینی و دیزلی به موتور برقی مواجه نیستند. خودرو در حال تبدیلشدن به یک محصول نرمافزاری است و شرکتهایی که برای دههها مزیت اصلی خود را در طراحی موتور، گیربکس و فرآیند تولید خودرو جستوجو میکردند، حالا باید توانایی توسعه نرمافزار، سیستمهای هوشمند و معماریهای الکترونیکی جدید را نیز به دست آورند.
این تغییر، ساختار سنتی صنعت را نیز تحت فشار قرار داده است. خودروسازان قدیمی زنجیرههای تأمین پیچیده، کارخانههای بزرگ، نیروی کار گسترده و چرخههای طولانی توسعه محصول دارند. در مقابل، بخشی از رقبای جدید با ساختارهای متفاوت وارد بازار شدهاند. به همین دلیل مسئله فقط ساخت یک خودروی برقی جدید نیست؛ خودروساز باید بتواند فناوری جدید را با هزینه رقابتی و در مقیاس بالا تولید کند.
در این میان، چین به یکی از مهمترین بخشهای معادله تبدیل شده است. دویچهوله تأکید میکند که برتری امروز خودروسازان چینی تنها نتیجه تولید چند مدل برقی موفق نیست، بلکه حاصل سرمایهگذاری بلندمدت در باتری، حملونقل برقی، زنجیره تأمین، زیرساخت و فناوریهای مرتبط است. همین موضوع به شرکتهای چینی اجازه داده است بخشهای بیشتری از زنجیره ارزش خودرو را در اختیار داشته باشند.
رقابت با چین برای خودروسازان قدیمی از این جهت اهمیت بیشتری دارد که معیار رقابت دیگر صرفاً کیفیت ساخت خودرو نیست. قیمت، سرعت توسعه محصول، هزینه باتری، نرمافزار، بهرهوری انرژی و توانایی تولید در مقیاس بالا همگی به شاخصهای تعیینکننده تبدیل شدهاند. در چنین بازاری، سابقه ۱۰۰ ساله یک برند بهتنهایی تضمینکننده جایگاه آن در آینده نیست.
گزارش دویچهوله در عین حال یک نکته مهم را مطرح میکند: شاید آینده خودرو در همه نقاط جهان یکسان نباشد. شرایط چین، اروپا و آمریکای شمالی از نظر زیرساخت شارژ، مسافتهای روزانه، قیمت انرژی، سیاستهای دولتی و حتی نوع استفاده از خودرو متفاوت است. بنابراین ممکن است یک فناوری در یک منطقه موفق باشد، اما در منطقهای دیگر انتخاب اقتصادی مناسبی نباشد.
از همین زاویه، پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا خودروهای برقی جای خودروهای درونسوز را خواهند گرفت یا نه. پرسش مهمتر این است که چه ترکیبی از فناوریها در هر بازار میتواند خودرو را با هزینه مناسب، بهرهوری بالا و قابلیت استفاده واقعی به دست مشتری برساند. این نگاه میتواند به معنای ادامه حضور همزمان خودروهای برقی، هیبریدی و در برخی بازارها موتورهای درونسوز باشد.
یکی از بخشهای جالب گزارش به شرکت آمریکایی Aptera اختصاص دارد که روی یک خودروی برقی بسیار کممصرف با پنلهای خورشیدی کار میکند. ایده این شرکت بر کاهش مصرف انرژی متمرکز است، نه صرفاً نصب یک باتری بزرگتر برای افزایش برد. این رویکرد نشان میدهد نسل بعدی خودروها ممکن است به جای رقابت صرف بر سر ظرفیت باتری، به سمت سبکسازی، کاهش مقاومت هوا و افزایش بهرهوری کل خودرو حرکت کند.
در واقع، یکی از پیامهای کلیدی گزارش این است که «برد بیشتر» لزوماً تنها راهحل آینده خودرو نیست. با گرانتر و محدودتر شدن منابع، افزایش بهرهوری میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند؛ از بازده موتور و باتری گرفته تا وزن خودرو و آیرودینامیک. در چنین شرایطی، حتی طراحی خود خودرو نیز ممکن است بیش از گذشته تحت تأثیر مسئله مصرف انرژی قرار گیرد.
اما شاید مهمترین نتیجه گزارش این باشد که بحران فعلی لزوماً به معنای پایان خودروسازان قدیمی نیست. دویچهوله بحران را فرصتی برای بازآفرینی خودرو میداند؛ همانطور که بحرانهای گذشته صنعت را مجبور به تغییر کردند. تفاوت امروز این است که خودروساز باید همزمان با چند مسئله کنار بیاید: فناوری جدید، هزینه تولید، نیروی کار، زنجیره تأمین، سیاست صنعتی، رقابت چین و تغییر انتظارات مشتری.
در نهایت، به نظر میرسد برنده دوره جدید الزاماً شرکتی نخواهد بود که عجیبترین خودروی مفهومی یا پیشرفتهترین نمونه اولیه را معرفی میکند. مزیت اصلی متعلق به خودروسازی خواهد بود که بتواند فناوری مناسب را با هزینه مناسب، در مقیاس بالا تولید کند و محصولی بسازد که مشتری واقعاً حاضر به خرید آن باشد. به تعبیر این گزارش، بحران ممکن است دوباره خودرو را تغییر دهد؛ همانطور که بحرانهای بزرگ گذشته چنین کردند.
