چرا پروژههای هوش مصنوعی به نتیجه نمیرسند؟
امیر اسماعیل ادیبپناه، مدیرمسئول «هوش مصنوعی آدینه»، در نمایشگاه اینوتکس تأکید کرد یکی از مهمترین دلایل شکست پروژههای هوش مصنوعی، استفاده از دادههای ناسالم و غیرقابل اتکاست؛ مسئلهای که میتواند خروجی الگوریتمها را نیز پرخطا کند.
سالهای اخیر برای دنیای فناوری ایران سالهای عجیبی بوده است. سالهای ظهور مفاهیمی که قرار بود به سرعت سازمانها را متحول کنند؛ پرشتاب، جذاب و جسورانه. در میان این تب و تاب، غرفه همراه اول در نمایشگاه بینالمللی اینوتکس میزبان چهرههایی است که میخواهند پشت صحنه این تحولات را اصلاح کنند. یکی از این افراد، «امیر اسماعیل ادیبپناه»، مدیرمسئول «هوش مصنوعی آدینه» است.
او از تجربههای سخت مدیریت داده، پروژههایی که بهدلیل اطلاعات نادرست تغییر مسیر دادند و امیدش به تحول سازمانها میگوید. از نگاه او، بزرگترین مانع هوش مصنوعی کمبود فناوری نیست که بیتوجهی به سلامت دادههاست.
داده بد، خروجی هوش مصنوعی را معیوب میکند
ماجرای پلتفرم آنها از آنجایی شروع میشود که یک سازمان متوجه میشود نمیتواند به خروجی سیستمهایش اعتماد کند. او درباره مواجهه اول با این بحران میگوید: «همه چیز خیلی سریع اتفاق افتاد. امروزه بیش از ۸۵ درصد از الگوریتمهای هوش مصنوعی در دنیا شکست میخورند. چرا؟ چون ریشه اصلی مشکلات، ناصحیح بودن دادههای ورودی است. وقتی داده ورودی که مبنای تصمیمگیری انسان یا ماشین است، ناسالم باشد، طبیعتا خروجی تصمیم هم بسیار پرریسک و با احتمال خطای بالا خواهد بود. الگوریتمها همان داده بیکیفیت را یاد میگیرند و خروجی هم به همان شکل معیوب درمیآید.»
برای مدیریت حجم داده، میانبر ساختهایم
ادیبپناه با اشاره به ابزاری که برای این درد توسعه دادهاند، از میانبرهایی میگوید که سرنوشت پروژهها را تغییر میدهند: «سازمانهایی که تنوع و حجم عظیمی از دیتا دارند، برای مدیریت آن مسیرهای بسیار طولانی و پرهزینهای را طی میکنند. اما به کمک این پلتفرم آدینه مدیریت و حاکمیت داده، یک فرآیند پیچیده کدنویسی و ETL که بعضا هفتهها یا روزها طول میکشد، تنها با چند کلیک ساده برطرف میشود. این سیستم تمام مفاهیم حاکمیت داده را کاملا ساپورت میکند و دادههایی باکیفیت و قابل اتکا میسازد.»
بدون فرهنگ دادهمحور، نرمافزار به جایی نمیرسد
یکی از بخشهای خواندنی گفتگوی ما جایی است که ادیبپناه از دوران استقرار سیستم میگوید. او معتقد است نرمافزار به تنهایی کاری از پیش نمیبرد: «پلتفرم به خودی خود ارزش زیادی خلق نمیکند، مگر آنکه فرهنگ و دانش استفاده از آن وجود داشته باشد. ما فقط نرمافزار نمیفروشیم؛ بلکه فرهنگ استفاده از آن را در سازمان مستقر میکنیم. مینشینیم، مصاحبه میکنیم و در مرحله اول یک رادیولوژی و اسکن کامل از سازمان انجام میدهیم. مشکلات که کشف شد، طبق یک زمانبندی منطقی، راه درمان و فرهنگ دادهمحور شدن را پیاده میکنیم. این استانداردها در دنیا رایج است اما متاسفانه در ایران به آن بها داده نشده بود.»
ذرهبین شروع همکاری ما با همراه اول بود
ادیبپناه امروز، با تجربهای غنی از پروژههای بزرگ صحبت میکند. او گریزی به سابقه درخشان همکاری با همراه اول میزند و میگوید: «همکاری ما با همراه اول از سال ۱۳۹۸ و با پروژه موتور جستجوی ذرهبین آغاز شد. تیم فنی ما آن را پیادهسازی کرد و حق امتیاز فنی آن نیز برای آدینه است. ما به کمک همان پروژه ذرهبین و همین پلتفرم حاکمیت داده، توانستیم مجوز شرکت دانشبنیان را دریافت کنیم.»
او در پایان نشان میدهد که چرا این مسیر سخت را انتخاب کرده است: «ما این چاله و کمبود را در ایران حس کردیم و پلتفرمی برای رفع این دغدغه ساختیم.» ادیبپناه نگاهش به آینده است. به روزهایی که سازمانهای ایرانی با دادههای شفاف، مسیر درست را پیدا کنند.
۳۳۳
