هنر را باید از دید هنر دید، نه برای مطرح شدن/ عاشق میراث‌فرهنگی ایران هستم

علی‌اصغر تجویدی، هنرمند نگارگر و مجسمه‌ساز و دارنده نشان عالی هنر، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به تأثیرپذیری خود از استادان نگارگری ایران گفت: علی‌اکبر تجویدی به‌طور غیرمستقیم نخستین معلم من بود و در دوران نوجوانی از آثار او و محمد تجویدی الهام می‌گرفتم.

تجویدی در گفت‌وگو درباره چگونگی ورودش به عرصه نگارگری اظهار کرد: زمانی که حدود ۱۲ سال داشتم، امکانات آموزشی بسیار محدود بود و من آثار هنرمندان را در کتاب‌های شعر و ادبیات، از جمله دیوان حافظ، مولانا و شاهنامه فردوسی می‌دیدم و از روی آن‌ها طراحی و کپی می‌کردم.

او افزود: به‌خصوص از روی آثاری که محمد تجویدی برای دیوان حافظ و خیام خلق کرده بود، بسیار استفاده می‌کردم و این آثار در شکل‌گیری نگاه هنری من تأثیر زیادی داشتند.

این هنرمند نگارگر با اشاره به تأثیر مطالعه تاریخ و هنر بر آثارش بیان کرد: در نقاشی قلم توانایی دارم و آشنایی با تاریخ باستان ایران و مطالعه آثار هنرمندان دوران رنسانس اروپا و همچنین آثار استاد محمود فرشچیان، نقش مهمی در مسیر هنری من داشته است.

فرشچیان از دوران نوجوانی استاد غیرمستقیم من بود

تجویدی درباره آشنایی خود با استاد محمود فرشچیان گفت: این افتخار را داشتم که زمانی که در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران تحصیل می‌کردم، استاد فرشچیان را از نزدیک ببینم، اما پیش از آن و از دوران نوجوانی، زمانی که حدود کلاس دهم یا یازدهم بودم، از روی آثار ایشان کار می‌کردم و به نوعی استاد غیرمستقیم من بودند.

او ادامه داد: زمانی که به دانشگاه تهران و دانشکده هنرهای زیبا رفتم، این افتخار نصیبم شد که از نزدیک ایشان را ببینم. وقتی از ایشان پرسیدند که آیا شاگرد می‌پذیرند، گفتند این کلاس متعلق به همه است.

این نگارگر با بیان اینکه مدتی در محضر استاد فرشچیان آموزش دیده است، گفت: گذشته از هنر، استاد فرشچیان انسانی متواضع و فروتن بودند و هرچه داشتند با سخاوت در اختیار دانشجویان قرار می‌دادند.

تجویدی افزود: ایشان همیشه به من می‌گفتند «تجویدی سعی کن هنر را از دید هنر ببینی» و کاری انجام نده که ارزش هنری نداشته باشد و تنها برای مطرح شدن باشد. همیشه تأکید داشتند مانند انسانی باشی که به سمت نور حرکت می‌کند، نه به سمت تاریکی.

او تصریح کرد: همین نگاه باعث شد که کار نگارگری را تا امروز ادامه بدهم و بخش قابل توجهی از فعالیت هنری‌ام را به تاریخ ایران باستان اختصاص دهم.

الهام از فرهنگ و تاریخ ایران در خلق آثار نگارگری

این هنرمند درباره فعالیت‌های کنونی خود گفت: همچنان به خلق آثار نگارگری می‌پردازم و در کنار آن تدریس نیز دارم. آثاری که خلق می‌کنم عمدتاً از فرهنگ و تاریخ هنر ایران الهام گرفته‌اند و به‌ویژه هنر دوره‌های هخامنشی و ساسانی در آن‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد.

او با اشاره به انتشار کتاب آثار خود اظهار کرد: کتاب «آثار علی‌اصغر تجویدی» در ۲۰۸ صفحه، در نوبت اول توسط انتشارات گویا منتشر شده است و حدود شش ماه از چاپ آن می‌گذرد و قرار است به‌زودی در خانه فرهنگ گویا رونمایی شود.
مینیاتورهای علی‌اصغر تجویدی نخستین‌بار در سال ۱۳۶۹ توسط انتشارات یساولی در قالب یک کتاب منتشر شد. تذهیب نفیس دیوان حافظ که توسط نشر کلهر و به خط رسول مرادی به چاپ رسیده، از دیگر آثار این هنرمند است.

از جمله مینیاتورهای شاخص تجویدی می‌توان به «جام الست»، «شیخ صنعان و دختر ترسا»، «شور مستی»، «آفتاب می»، «دختر و اژدها»، «خیال نقش تو»، «ترنم»، «یوسف و زلیخا»، «آهنگ چنگ»، «شیرین و فرهاد»، «دختر غمگین»، «فردوسی»، «معراج»، «پیل در شب تار»، «ایوان مدائن»، «محرم راز»، «همای سعادت» و «جنگ دریایی» اشاره کرد.

همچنین «مژده بهار»، «مژده وصال»، «زمزمه»، «پیر خرابات»، «تالار آپادانا»، «بردیده»، «حوران بهشتی»، «جشن آب‌پاشان»، «فرش پازیریک»، «ترنم»، «اردویسور آناهیتا»، «گل آدم»، «عکس رخ یار»، «هنگام صبوح»، «زال و سیمرغ»، «یوسف»، «تخت جمشید» و «اسب‌ها» از جمله تابلوهای نقاشی این هنرمند به شمار می‌روند.

ملتی که تاریخ خود را نشناسد، هویت ندارد

تجویدی در ادامه با تأکید بر اهمیت تاریخ در هنر و فرهنگ گفت: تاریخ برای من یک رکن اساسی است؛ زیرا ملتی که تاریخ خود را نشناسد، به معنای واقعی وجود و هویت خود را نمی‌شناسد.

او با تأکید بر اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی کشور اظهار کرد: من واقعاً عاشق میراث فرهنگی ایران هستم. حتی زمانی که به تخت جمشید می‌روم، با احترام روی پله‌های آن قدم می‌زنم، زیرا به این موضوع فکر می‌کنم که شخصیت‌هایی در این مکان حضور داشته‌اند و امروز دیگر در میان ما نیستند، اما آثار و یادگارهایی که خلق کرده‌اند همچنان باقی مانده است.

این هنرمند ادامه داد: بسیاری از همین آثار تاریخی و فرهنگی، موضوع و الهام‌بخش نگارگری‌ها و تصویرگری‌های من بوده‌اند.

استادشاگردی؛ حلقه انتقال تجربه و هنر

تجویدی درباره اهمیت آموزش عملی و نظام استادشاگردی نیز گفت: در آموزش شاگردان، علاوه بر مباحث نظری، تلاش کرده‌ام تجربه‌های عملی و هنری را نیز به آن‌ها منتقل کنم.

او افزود: یکی از هنرمندانی که سالیان سال با من کار کرده، از دوران نوجوانی و زمانی که حدود ۱۴ یا ۱۵ سال داشت، در کنار من بوده است. این ارتباط همچنان ادامه دارد و نمونه‌ای از همان نظام استادشاگردی است که استاد فرشچیان نیز بر آن تأکید داشت.

این نگارگر نظام استادشاگردی را روشی ارزشمند برای انتقال دانش و تجربه هنری دانست و گفت: ارتباط استاد و شاگرد می‌تواند به تداوم هنرهای سنتی و انتقال تجربه‌های نسل‌های مختلف هنرمندان کمک کند.

علاقه‌مند به همکاری با وزارت میراث‌فرهنگی

تجویدی درباره ارتباط خود با حوزه میراث‌فرهنگی نیز اظهار کرد: به مکان‌های تاریخی می‌روم و از آثار و بناهای تاریخی ایران بازدید می‌کنم و علاقه‌مندم آثار هنری‌ام نیز در فضاهای تاریخی مناسب به نمایش گذاشته شوند.

او افزود: برای نمایش آثار هنری، نورپردازی و فضای مناسب اهمیت زیادی دارد و اگر شرایط لازم فراهم باشد، می‌توان چنین نمایشگاه‌هایی را در اماکن تاریخی برگزار کرد.

این هنرمند با اشاره به پیشنهاد رئیس میراث‌فرهنگی شیراز برای همکاری در این زمینه گفت: آقای دکتر مریدی، رئیس میراث‌فرهنگی شیراز، از افرادی است که علاقه زیادی به هنر و فرهنگ دارد و پیشنهادی نیز برای انجام چنین کاری در آینده مطرح کرده است.

انتهای پیام/