آینده ملتها در گرو قدرت روایت است
وزیر میراثفرهنگی در پیام روز خبرنگار، خبرنگاران را در عصر گسترش شبکههای اجتماعی و پیچیدگی تشخیص حقیقت از فریب، «معماران آگاهی عمومی، پاسداران حقیقت و کنشگران حکمرانی فرهنگی» دانست.
به گزارش خبرگزاری مهر، سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در پیامی به مناسبت هفدهم مرداد، روز خبرنگار، با اشاره به تحولات بنیادین در ساختار قدرت جهانی، بر جایگاه راهبردی رسانهها در شکلدهی به ادراک عمومی، صیانت از حقیقت، حفظ هویت ملی و بازنمایی ظرفیتهای تمدنی ایران تاکید کرد.
صالحیامیری در این پیام اظهار کرد: جهان معاصر بیش از آنکه عرصه رقابت صرف میان قدرتهای مادی باشد، میدان رقابت روایتها و معناهاست؛ بهگونهای که جایگاه ملتها در نظم نوین جهانی، با توانایی آنان در تولید معنا، مدیریت روایت و تبدیل سرمایههای فرهنگی به قدرت نرم تعیین میشود.
وی افزود: در عصر جدید «روایت»، خود به یکی از مهمترین سازندگان واقعیت اجتماعی و تاریخی تبدیل شده است؛ ازاینرو، ملتهایی که بتوانند روایت اصیل، معتبر و اثرگذار از هویت، فرهنگ و تمدن خود ارائه کنند، نقش فعالتری در شکلدهی به آینده جهان خواهند داشت.
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با اشاره به یکی از مهمترین اقتضائات عصر رسانهای امروز گفت: ما در دورهای زندگی میکنیم که بشر با «غرقشدگی اطلاعاتی» مواجه است؛ انبوهی بیسابقه از دادهها، اخبار، تصاویر، تحلیلها و روایتهایی که همزمان در معرض دید افکار عمومی قرار میگیرند و در میان آنها، اطلاعات صحیح در کنار اطلاعات ناصحیح، تحریفشده و حتی روایتهای هدفمند و فریبنده منتشر میشود.
صالحیامیری تصریح کرد: در چنین شرایطی، مسئله امروز جامعه، توانایی تشخیص اطلاعات معتبر از اطلاعات نادرست و حقیقت از فریب است. اینجاست که مسئولیت خبرنگار حرفهای و رسانه مرجع، از انتقال خبر فراتر میرود و به پاسداری از حقیقت، اعتبارسنجی اطلاعات، تبیین واقعیت و جلوگیری از غرقشدگی افکار عمومی در انبوه اطلاعات تبدیل میشود.
وزیر میراثفرهنگی تاکید کرد: خبرنگار باید بتواند میان واقعیت و ادعا، خبر و شایعه، حقیقت و روایتسازی فریبنده و داده معتبر و اطلاعات بیپایه تمایز قائل شود. این تمایزگذاری، بخش مهمی از مسئولیت اجتماعی رسانه و یکی از پایههای اصلی حفظ سرمایه اجتماعی است.
صالحیامیری با تاکید بر ضرورت ارتقای رویکرد تحلیلی در رسانهها گفت: رسانه امروز نمیتواند فقط به انتقال خبر اکتفا کند. خبر، نقطه آغاز آگاهی است، اما تحلیل، تبیین و فهم زمینههاست که به جامعه امکان میدهد نسبت میان رویدادها، علل شکلگیری آنها، پیامدهای احتمالی و مسیرهای پیشرو را درک کند.
وی خاطرنشان کرد: عبور از رویکرد صرفا خبری به سمت رویکرد تحلیلی و تبیینی، به معنای تکمیل رسالت رسانه در قبال جامعه است. خبرنگار حرفهای باید ضمن وفاداری به حقیقت و اصول خبر، بتواند زمینه، چرایی، پیامد و اهمیت یک رویداد را نیز برای مخاطب روشن کند. جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به رسانهای نیاز دارد که فقط نگوید «چه اتفاقی افتاده است»، بلکه بتواند توضیح دهد «چرا رخ داده، چه اهمیتی دارد و چه پیامدهایی میتواند داشته باشد».
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در بخش دیگری از پیام خود با اشاره به جایگاه تمدنی ایران تصریح کرد: ایران با پیشینهای چند هزار ساله در عرصه فرهنگ، هنر، اندیشه، زبان و حکمت، از سرمایهای بیبدیل برخوردار است که میتواند در عصر بحران معنا، به یکی از منابع مهم تولید اندیشه و الهام فرهنگی در جهان تبدیل شود.
صالحیامیری ادامه داد: میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی اضلاع یک منظومه تمدنیاند که حافظه تاریخی، سرمایه نمادین و هویت فرهنگی ایران را نمایندگی میکنند؛ بنابراین صیانت و معرفی این سرمایهها، بخشی از راهبرد کلان کشور برای تقویت جایگاه فرهنگی ایران در عرصه بینالمللی است.
وی خبرنگاران را یکی از ارکان اصلی تحقق این ماموریت دانست و گفت: «خبرنگار» امروز، کنشگری موثر در عرصه آگاهی عمومی، پاسدار حقیقت، حافظ حافظه جمعی و یکی از بازیگران اصلی حکمرانی فرهنگی است. خبرنگار میتواند میان جامعه و سرمایههای فرهنگی و تمدنی کشور پیوند برقرار کند و با روایت دقیق و عالمانه، ظرفیتهای کمتر دیدهشده ایران را به جامعه ایرانی و افکار عمومی جهان معرفی کند.
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خاطرنشان کرد: رسانه مسئول و حرفهای، با روایت دقیق، اخلاقمدار و مبتنی بر شواهد، میان جامعه و نهادهای تصمیمگیر پیوند ایجاد میکند و با تقویت اعتماد عمومی، زمینه رشد سرمایه اجتماعی و انسجام ملی را فراهم میآورد. مرجعیت رسانهای نیز نه با حجم تولید محتوا، بلکه با اعتبار، دقت، استقلال حرفهای، قدرت تحلیل و اعتماد مخاطب ساخته میشود.
صالحیامیری با اشاره به تجربه رخدادهای اخیر و ضرورت تقویت انسجام ملی افزود: جنگهای معاصر، علاوه بر رخ دادن در میدانهای سخت، در عرصه روایت، ادراک و شناخت نیز شکل میگیرد؛ ازاینرو نقش خبرنگاران در صیانت از حقیقت، مقابله با تحریف، تشخیص روایتهای فریبنده و تقویت همبستگی اجتماعی، نقشی تاریخی و تعیینکننده است.
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گفت: نقد مسئولانه و مطالبهگری آگاهانه اصحاب رسانه، نشانه دلبستگی به ایران و جلوهای از مسئولیتپذیری اجتماعی است؛ زیرا جامعهای که از گفتوگوی صادقانه، پرسشگری و نقد عالمانه استقبال کند، ظرفیت بیشتری برای اصلاح، پیشرفت و تعالی خواهد داشت.
وی در پایان با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای عرصه رسانه، روز خبرنگار را به تمامی خبرنگاران، روزنامهنگاران، عکاسان خبری و فعالان رسانهای کشور تبریک گفت و اظهار کرد: آینده ایران فرهنگی، نیازمند روایتهای دقیق، عالمانه، معتبر و امیدآفرین است. در روزگاری که جهان در میان انبوهی از اطلاعات و روایتها به دنبال حقیقت و معناست، خبرنگاران میتوانند با اتکا به دانش، اخلاق حرفهای، قدرت تحلیل و شناخت عمیق از ایران فرهنگی، پیشگامان مرجعیت فرهنگی ایران و معماران تصویر ایران در جهان باشند.
