چین از رکورد تا رکود؛ فروش خودرو به پایینترین سطح پنج سال اخیر رسید
پس از ثبت رکورد تاریخی فروش خودرو در سال ۲۰۲۵، بازار خودروی چین امسال با افتی کمسابقه روبهرو شده است. کاهش بیش از ۲۰ درصدی فروش، حذف بخشی از مشوقهای دولتی و افزایش هزینهها، صنعت خودرو را وارد یکی از سختترین سالهای خود کرده است.
به گزارش اکوایران و به نقل از CNBC بزرگترین بازار خودروی جهان تنها یک سال پس از ثبت رکورد تاریخی فروش، حالا با یکی از سنگینترین افتهای خود در سالهای اخیر روبهرو شده است. آمارها نشان میدهد فروش خودروهای سواری در چین طی شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰.۲ درصد کاهش یافته؛ افتی که انجمن خودروهای سواری چین (CPCA) را وادار کرده پیشبینی خود از بازار امسال را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
این انجمن که پیشتر انتظار داشت فروش خودرو در سال ۲۰۲۶ تقریباً بدون تغییر باقی بماند، اکنون پیشبینی میکند فروش سالانه با کاهش ۱۴ درصدی به حدود ۲۰.۴ میلیون دستگاه برسد؛ در حالی که سال گذشته بازار چین با فروش ۲۳.۷ میلیون دستگاه رکورد جدیدی ثبت کرده بود.
با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند حتی این برآورد نیز خوشبینانه است. «شیائو فنگ»، رئیس تحقیقات صنعتی چین و هنگکنگ در مؤسسه Citic CLSA، پیشبینی میکند افت فروش خودرو در پایان سال به ۲۰ درصد برسد. البته او وضعیت خودروهای انرژی نو (برقی و هیبریدی) را کمی بهتر ارزیابی کرده و انتظار دارد فروش این خودروها تنها بین ۵ تا ۶ درصد کاهش یابد.
«تو له»، بنیانگذار مؤسسه Sino Auto Insights نیز در گفتوگو با CNBC گفته است: «سال ۲۰۲۶ همچنان سالی بسیار سخت خواهد بود.» به گفته او، رقابت شدید میان خودروسازان برای جذب تقاضای رو به کاهش، فشار بیسابقهای بر بازار وارد کرده است.
بنزینیها قربانی اصلی گرانی سوخت
یکی از مهمترین دلایل افت بازار، افزایش هزینه استفاده از خودروهای بنزینی است. بر اساس آمار اداره ملی آمار چین، هزینه انرژی بخش حملونقل در ماه ژوئن نسبت به سال گذشته ۱۵.۳ درصد افزایش یافته است.
نتیجه این اتفاق، سقوط شدید تقاضا برای خودروهای درونسوز بوده است. فروش خودروهای بنزینی در ژوئن ۳۹ درصد کاهش یافت و فروش مدلهای تمام بنزینی حتی ۴۲ درصد افت کرد. این گروه به تنهایی ۷۸ درصد از کل کاهش فروش خودروهای سواری چین را به خود اختصاص داده است.
در کنار این موضوع، دولت چین نیز بخشی از مشوقهای خرید خودروهای برقی را کاهش داده است. تحلیلگران معتقدند این سیاست بخشی از تقاضایی را که سال گذشته به کمک یارانهها ایجاد شده بود، به جلو کشید و اکنون بازار با کمبود خریدار مواجه شده است.
سود خودروسازان آب رفت
رکود بازار تنها به کاهش فروش محدود نشده است. افزایش قیمت مواد اولیه، باتری، لیتیوم و تراشههای حافظه، هزینه تولید خودرو را بالا برده و همزمان جنگ قیمتی میان خودروسازان، سودآوری آنها را به شدت کاهش داده است.
طبق آمار انجمن خودروهای سواری چین، میانگین حاشیه سود صنعت خودرو در فاصله ژانویه تا مه ۲۰۲۶ به ۳.۴ درصد سقوط کرده و سود کل صنعت نیز نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد کاهش یافته است. در همین حال، قیمت خودروهای سواری در ژوئن بیش از یک درصد کاهش پیدا کرد؛ موضوعی که فشار بر سودآوری شرکتها را دوچندان کرده است.
فقط غولها زنده میمانند
شیائو فنگ معتقد است ادامه این شرایط، بازار خودروهای برقی چین را وارد مرحله ادغام خواهد کرد و تا سال ۲۰۳۰ تنها هفت یا هشت خودروساز بزرگ در این بازار باقی خواهند ماند.
او پیشبینی میکند بسیاری از خودروسازان آمریکایی عملاً شانسی برای ادامه حضور در بازار چین نداشته باشند و در نهایت برندهایی مانند BYD، Geely، Leapmotor، فولکسواگن و تویوتا بازیگران اصلی این بازار شوند.
به گفته این تحلیلگر، یک خودروساز در چین برای رسیدن به نقطه سربهسر باید سالانه دستکم ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو بفروشد، برای کسب سود پایدار به فروش یک میلیون دستگاه نیاز دارد و تنها شرکتهایی که بتوانند از مرز دو میلیون دستگاه عبور کنند، به صرفههای اقتصادی واقعی دست خواهند یافت.
در نیمه نخست سال، BYD با فروش ۱.۸ میلیون دستگاه همچنان پیشتاز بازار بود. پس از آن جیلی با ۱.۴ میلیون دستگاه و Leapmotor با ۳۵۶ هزار دستگاه قرار گرفتند. در میان خودروسازان خارجی نیز گروه فولکسواگن موفق به فروش ۹۷۳ هزار دستگاه و تویوتا حدود ۵۷۹ هزار دستگاه خودرو در چین شد.
امید به ۲۰۲۷؛ این بار با کمک صادرات
با وجود چشمانداز منفی برای ادامه سال، برخی کارشناسان به بهبود بازار در سال آینده امیدوارند. به اعتقاد شیائو فنگ، بازار خودرو چین ماهیتی چرخهای دارد و با افزایش عمر ناوگان و نیاز مصرفکنندگان به تعویض خودرو، تقاضا دوباره احیا خواهد شد.
در کنار این موضوع، رشد صادرات نیز میتواند موتور محرک صنعت خودرو باشد. آمارها نشان میدهد صادرات خودروهای سواری چین در ماه ژوئن نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۲.۳ درصد افزایش یافته و به ۸۷۷ هزار دستگاه رسیده است.
کارشناسان معتقدند افزایش قیمت سوخت در بسیاری از کشورهای جهان، بهویژه پس از تنشهای خاورمیانه، باعث شده تقاضا برای خودروهای برقی ساخت چین در بازارهای جهانی افزایش پیدا کند؛ عاملی که میتواند بخشی از ضعف بازار داخلی را در سالهای آینده جبران کند.
