ماشینها شما را زیر نظر میگیرند
خودروهایی که روزگاری نماد آزادی و استقلال بودند، حالا به لطف دوربینها، حسگرها و هوش مصنوعی، بیش از هر زمان دیگری رفتار راننده را زیر نظر دارند؛ روندی که نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی ایجاد کرده است.
به گزارش اکوایران، صنعت خودرو در حال ورود به مرحلهای است که شاید تا چند سال پیش بیشتر شبیه داستانهای علمی-تخیلی به نظر میرسید؛ خودروهایی که نهتنها مسیر حرکت و سبک رانندگی را تحلیل میکنند، بلکه رفتار راننده، میزان تمرکز او و حتی وضعیت جسمیاش را نیز زیر نظر میگیرند.
یکی از جدیدترین نمونههای این روند، نسخه بهروزشده سامانه کمکراننده «EyeSight» سوبارو است. برخی مالکان خودروهای جدید این شرکت میگویند سامانه مذکور بهطور مداوم جهت نگاه راننده را بررسی میکند و در صورت تشخیص عدم توجه کافی به مسیر، هشدارهای صوتی و تصویری صادر میکند.
در نسخههای پیشرفتهتر، قابلیتهایی مانند «Emergency Stop Assist» حتی میتوانند در صورت تشخیص بیهوشی یا عدم واکنش راننده، کنترل خودرو را در دست بگیرند، سرعت را کاهش دهند، خودرو را به کنار جاده هدایت کنند و چراغهای هشدار را فعال کنند. خودروسازان این فناوریها را بخشی از تجهیزات ایمنی میدانند، اما منتقدان معتقدند این سامانهها مرز میان ایمنی و نظارت را کمرنگ کردهاند.
این نگرانیها تنها به سوبارو محدود نمیشود. طبق قانون زیرساخت آمریکا مصوب سال ۲۰۲۱، از سال ۲۰۲۷ تمامی خودروهای جدید فروختهشده در این کشور باید به فناوریهای پیشرفته تشخیص رانندگی در حالت مستی یا خوابآلودگی مجهز شوند. اجرای چنین قانونی به معنای استفاده گستردهتر از دوربینهای مادون قرمز، حسگرهای تشخیص چهره و سامانههای پایش مداوم رفتار راننده خواهد بود.
منتقدان هشدار میدهند که حجم گسترده دادههای جمعآوریشده توسط خودروها میتواند در آینده فراتر از کاربردهای ایمنی مورد استفاده قرار گیرد؛ از شرکتهای بیمه برای ارزیابی ریسک مشتریان گرفته تا نهادهای انتظامی و حتی سیاستگذاران حوزه حملونقل و محیطزیست.
البته بسیاری از کارشناسان صنعت خودرو معتقدند فناوریهای پایش راننده میتوانند نقش مهمی در کاهش تصادفات ناشی از خوابآلودگی، حواسپرتی یا مصرف الکل ایفا کنند. به همین دلیل، چالش اصلی صنعت خودرو در سالهای آینده احتمالاً نه اصل استفاده از این فناوریها، بلکه تعیین مرز میان ایمنی و حفظ حریم خصوصی خواهد بود.
شاید تا همین چند سال پیش نگرانی رانندگان به خرابی موتور، افزایش مصرف سوخت یا هزینه تعمیرات محدود میشد؛ اما حالا سؤال جدیدی مطرح شده است: آیا خودروهای آینده فقط ما را جابهجا میکنند یا همزمان ما را نیز زیر نظر دارند؟
