نگهداری ۱۸ درصد داروی کشور در منازل؛ وضعیت تامین داروهای حیاتی
رئیس سازمان غذا و دارو، ضمن تشریح وضعیت تأمین دارو در کشور، بر ضرورت تقویت تاب‌آوری نظام سلامت از طریق تأمین پایدار، مدیریت منابع و ترویج مصرف منطقی دارو تأکید کرد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ایفدانا، مهدی پیرصالحی، شب گذشته با حضور در برنامه شبکه سلامت صداوسیما، با اشاره به اهمیت راهبردی حوزه دارو و تجهیزات پزشکی در شرایط خاص و بحرانی، گفت: بخش قابل توجهی از وقت و پیگیری‌های وزیر بهداشت به موضوع تأمین دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص دارد و این موضوع در سطح عالی دولت نیز با حساسیت ویژه دنبال می‌شود. رئیس‌جمهوری، معاون اول رئیس‌جمهوری و سایر مسئولان مربوطه به صورت روزانه گزارش‌های این حوزه را دریافت و روند تأمین را پیگیری می‌کنند، زیرا دارو کالایی حیاتی است و در بسیاری از موارد جایگزین مناسبی برای آن وجود ندارد.
وی افزود: همه دستگاه‌های مسئول در تلاش هستند تا مسیرهای تأمین با سرعت بیشتری فعال شود و نیازهای کشور در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی بدون وقفه پاسخ داده شود. این پیگیری‌های مستمر یکی از مهم‌ترین عوامل حفظ تاب‌آوری نظام سلامت در شرایط بحرانی به شمار می‌رود.
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به ساختارهای پیش‌بینی شده برای مدیریت شرایط مختلف، گفت: در سازمان غذا و دارو کمیته‌های تخصصی متعددی با حضور وزیر بهداشت تشکیل شده است. کمیته تأمین با حضور نمایندگان بانک مرکزی، گمرک، وزارت راه و سایر دستگاه‌های اثرگذار به صورت مستمر وضعیت تأمین را رصد می‌کند. علاوه بر آن، کمیته‌های مالی، قیمت‌گذاری و تجویز و مصرف منطقی دارو نیز فعال هستند و نقش مهمی در پایداری نظام دارویی کشور ایفا می‌کنند.
پیرصالحی با بیان اینکه یکی از ارکان اصلی تاب‌آوری در حوزه سلامت، مدیریت صحیح مصرف دارو است، اظهار کرد: کمیته تجویز و مصرف منطقی دارو حدود ۲۷ سال پیش در کشور شکل گرفت و در دوره‌های مختلف دستاوردهای ارزشمندی در کنترل مصرف برخی داروهای پرمصرف داشته است، اما با آغاز همه‌گیری کرونا بخشی از این روند تحت تأثیر قرار گرفت و مصرف غیرمنطقی برخی داروها افزایش یافت.
وی افزود: امروز یکی از محورهای اصلی فعالیت سازمان غذا و دارو، بازگرداندن الگوی مصرف دارو به مسیر علمی و منطقی است. در همین راستا سازمان‌های بیمه‌گر، انجمن‌های علمی پزشکی و سازمان نظام پزشکی در فرآیند پایش و مدیریت تجویز دارو مشارکت دارند تا ضمن ارتقای کیفیت درمان، از مصرف غیرضروری داروها جلوگیری شود.
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به برخی مصادیق مصرف غیرمنطقی دارو در کشور گفت: در مواردی داروهایی که برای درمان یک یا دو بیماری خاص و بر اساس مطالعات دقیق وارد فهرست دارویی کشور شده‌اند، خارج از اندیکاسیون‌های مصوب و برای طیف گسترده‌تری از بیماری‌ها تجویز می‌شوند. این موضوع نیازمند نظارت دقیق‌تر و همراهی جامعه پزشکی و بیمه‌ها است.
وی همچنین مصرف بالای سرُم‌های تزریقی و آنتی‌بیوتیک‌ها را از چالش‌های مهم نظام سلامت عنوان کرد و افزود: در بسیاری از موارد، سرماخوردگی نیازی به تزریق سرُم یا مصرف آنتی‌بیوتیک ندارد، اما همچنان این الگوی نادرست در بخشی از جامعه مشاهده می‌شود. اصلاح این روند نه تنها به حفظ منابع کمک می‌کند، بلکه از بروز مقاومت میکروبی که یکی از تهدیدهای جدی آینده نظام سلامت است نیز جلوگیری خواهد کرد.
پیرصالحی تأکید کرد: هدف از اجرای برنامه‌های مصرف منطقی دارو، صرفاً مدیریت کمبودها نیست، بلکه ارتقای سلامت جامعه، افزایش بهره‌وری منابع و تقویت تاب‌آوری نظام دارویی کشور در مواجهه با بحران‌ها است.
وی در ادامه به موضوع داروهای باقی‌مانده در منازل اشاره کرد و گفت: پس از خروج دارو از زنجیره رسمی تأمین، دیگر امکان اطمینان از شرایط نگهداری آن وجود ندارد و به همین دلیل این داروها نمی‌توانند به چرخه رسمی توزیع بازگردند. از این رو باید تلاش شود دارو به میزان واقعی مورد نیاز بیمار تجویز شود تا از انباشت دارو در منازل جلوگیری شود.
رئیس سازمان غذا و دارو افزود: بر اساس نتایج یک مطالعه دانشگاهی، حدود ۱۸ درصد از کل بازار دارویی کشور در منازل نگهداری می‌شود که رقم قابل توجهی است و ضرورت اصلاح الگوی تجویز و مصرف دارو را بیش از پیش نشان می‌دهد.
پیرصالحی در ادامه به وضعیت تأمین داروهای بیماران خاص و پیوندی پرداخت و گفت: برخی از داروهای مورد استفاده بیماران پیوندی ممکن است در مقاطعی با محدودیت تأمین مواجه شوند، اما این کمبودها موقتی است و روند تأمین آنها به صورت مستمر دنبال می‌شود.
وی با تأکید بر اینکه بیماران پیوندی نباید نگران تأمین داروهای خود باشند، اظهار کرد: این داروها به دلیل شرایط خاص مصرف، از طریق مراکز و داروخانه‌های مشخص و به صورت سهمیه‌ای توزیع می‌شوند. اگرچه میزان تأمین فعلی هنوز با شرایط ایده‌آل فاصله دارد، اما محموله‌های جدید در حال ورود است و تلاش می‌شود دسترسی بیماران به این داروهای حیاتی بدون وقفه ادامه یابد.
رئیس سازمان غذا و دارو در پایان خاطرنشان کرد: تقویت تاب‌آوری نظام سلامت در روزهای بحران نیازمند تأمین پایدار، مدیریت هوشمند منابع، مصرف منطقی دارو و همکاری همه بخش‌های مرتبط است و سازمان غذا و دارو همراهی دستگاه‌های مختلف این مسیر را با جدیت دنبال می‌کند.
