لیبی؛ بازگشت محتاطانه به نقشه گردشگری جهان/ احیای تدریجی صنعت سفر در سایه ثبات نسبی/ از بازگشایی میراث جهانی تا جهش ۲۰۰ درصدی رزرو تورها

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، در حالی که لیبی طی سال‌های گذشته یکی از بی‌ثبات‌ترین کشورهای منطقه شمال آفریقا به شمار می‌رفت، اکنون نشانه‌هایی از بازگشت تدریجی این کشور به چرخه گردشگری جهانی مشاهده می‌شود؛ روندی که بر پایه ثبات نسبی امنیتی، بازسازی زیرساخت‌ها و تغییر رویکرد دولت نسبت به صنعت گردشگری شکل گرفته است.

«جیمز ویلکاکس» بنیان‌گذار شرکت گردشگری ماجراجویانه Untamed Borders، در نوامبر ۲۰۲۵ نخستین تور خود به جنوب لیبی را پس از ۱۴ سال برگزار کرد؛ سفری که از نگاه فعالان صنعت سفر، نمادی از بازگشت آرام اما معنادار گردشگری به کشوری است که سال‌ها درگیر جنگ داخلی و تنش‌های امنیتی بوده است.

پس از آتش‌بس سال ۲۰۲۰، اگرچه درگیری‌های پراکنده همچنان در برخی مناطق ادامه دارد، اما دولت لیبی طی دو سال اخیر برنامه‌ای هدفمند برای بازگشایی درهای کشور به روی گردشگران خارجی در پیش گرفته است؛ برنامه‌ای که از اصلاح فرآیندهای صدور ویزا تا احیای جاذبه‌های تاریخی و توسعه پروژه‌های کلان گردشگری را در بر می‌گیرد.

در همین راستا، لیبی در سال ۲۰۲۴ سامانه ویزای الکترونیکی را راه‌اندازی کرد؛ اقدامی که روند پیچیده و زمان‌بر دریافت ویزا را به فرآیندی آنلاین و کوتاه‌مدت تبدیل کرده است. پیش از این، متقاضیان ناچار بودند ماه‌ها در انتظار دریافت مجوز سفر از طریق سفارتخانه‌ها باقی بمانند، اما اکنون بخش عمده‌ای از این فرآیند به‌صورت دیجیتال انجام می‌شود.

همزمان، پروژه‌های مرمت و بازسازی در مهم‌ترین مراکز تاریخی و فرهنگی کشور نیز شتاب گرفته است. موزه ملی طرابلس پس از ۱۴ سال تعطیلی، با طراحی و بازآفرینی جدید فعالیت خود را از سر گرفته و در شهر قدیم طرابلس نیز عملیات گسترده مرمت بناهای تاریخی و بازارهای سنتی با همکاری یونسکو انجام شده است.

در کنار این اقدامات، پروژه‌های متوقف‌مانده گردشگری نیز دوباره فعال شده‌اند؛ از جمله مجتمع بزرگ «الاندلس» در طرابلس که شامل هتل‌ها، مارینا، مراکز خرید و فضاهای تفریحی است و طی سال‌های بحران نیمه‌تعطیل باقی مانده بود.

دولت لیبی همچنین تلاش کرده با برگزاری رویدادهای بین‌المللی، تصویری تازه از این کشور ارائه دهد. برگزاری رالی صحرایی وادی‌الحیات در ابتدای سال جاری و برنامه‌ریزی برای توسعه خطوط هوایی ملی جدید، بخشی از این راهبرد کلان برای احیای صنعت گردشگری محسوب می‌شود.

این سیاست‌ها اکنون نتایج اولیه خود را نشان داده‌اند. به گفته «نصرالدین الفزانی» وزیر گردشگری و صنایع‌دستی لیبی، شمار گردشگران ورودی در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۰ درصد افزایش یافته است. همچنین تنها در همین بازه زمانی، حدود ۲۸۲ هزار نفر از محوطه‌های مهم تاریخی این کشور از جمله «لپتیس مگنا» و «صبراته» بازدید کرده‌اند.

فعالان صنعت گردشگری نیز از رشد قابل‌توجه تقاضا برای سفر به لیبی خبر می‌دهند. شرکت Untamed Borders اعلام کرده است که میزان رزرو تورهای لیبی در ۱۲ ماه گذشته نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۲۰۰ درصد افزایش یافته و حتی رزروهای اولیه سال ۲۰۲۶ نیز از مجموع دو سال گذشته فراتر رفته است.

جنوب لیبی و مناطق صحرایی، یکی از مهم‌ترین کانون‌های بازگشت گردشگران ماجراجو به شمار می‌رود. تورهای جدید شامل بازدید از محوطه‌های میراث‌جهانی یونسکو در «جبل آکاکوس»، واحه‌های اوباری، شهر تاریخی غات و همچنین غدامس، شهر سفیدرنگ صحرایی در مرز تونس است؛ مقاصدی که سال‌ها از دسترس گردشگران بین‌المللی خارج بودند.

با این حال، سفر به لیبی همچنان با پیچیدگی‌ها و محدودیت‌های جدی همراه است. گردشگران خارجی در بسیاری از مسیرها موظف به همراه داشتن اسکورت پلیس یا نیروهای امنیتی هستند و هرگونه تغییر در برنامه سفر نیازمند دریافت مجوز رسمی است.

علاوه بر چالش‌های امنیتی، مسئله بیمه سفر نیز یکی از موانع مهم گردشگری در لیبی محسوب می‌شود؛ چراکه بسیاری از دولت‌ها همچنان درباره سفر به این کشور هشدار می‌دهند و بخش عمده بیمه‌های بین‌المللی، پوشش سفر به لیبی را ارائه نمی‌کنند.

با وجود همه این محدودیت‌ها، بسیاری از گردشگران خارجی تجربه سفر به لیبی را متفاوت، اصیل و کم‌نظیر توصیف می‌کنند. آنها از مهمان‌نوازی مردم، چشم‌اندازهای بکر صحرایی و میراث تاریخی غنی این کشور به‌عنوان مهم‌ترین جذابیت‌های سفر یاد می‌کنند.

انتهای پیام/