دمیس هاسابیس؛ مردی که بدون پرداخت اجاره در ذهن ایلان ماسک زندگی میکند
عبارت معروف «Living rent-free in someone’s head» (بدون پرداخت اجاره در ذهن کسی زندگی کردن) زمانی به کار میرود که یک شخص، بدون آنکه تلاش مداومی کند، به یک دغدغه ذهنی، منبع حسادت یا محرک اصلی رفتارهای فرد دیگری تبدیل شود. در دنیای هوش مصنوعی، این رابطه دقیقاً میان ایلان ماسک و دمیس هاسابیس (Demis Hassabis)، بنیانگذار و مدیرعامل گوگل دیپمایند، برقرار است؛ رابطهای که نشریه The Verge آن را به زیباترین شکل ممکن توصیف کرده است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، اما دمیس هاسابیس کیست و چگونه توانسته ثروتمندترین و پرهیاهوترین مرد جهان را اینگونه تحت تأثیر قرار دهد؟
دمیس هاسابیس، متولد ۱۹۷۶ در لندن، یکی از برجستهترین دانشمندان و کارآفرینان حوزه هوش مصنوعی در جهان است. مسیر زندگی او شبیه به یک سناریوی علمی-تخیلی است:
- کودک نابغه شطرنج: در ۱۳ سالگی به رتبه استاد بزرگی شطرنج در رده سنی خود رسید و دومین بازیکن برتر جهان در سن خود بود.
- برنامهنویس افسانهای بازیهای ویدئویی: در ۱۷ سالگی، بازی معروف Theme Park را برنامهنویسی کرد که میلیونها نسخه از آن فروخته شد.
- تحصیلات عالی: مدرک کارشناسی خود را در علوم کامپیوتر از دانشگاه کمبریج و دکترای خود را در رشته عصبشناسی شناختی از دانشگاه UCL لندن دریافت کرد.او روی مکانیزمهای مغز در زمینه حافظه و تخیل تحقیق کرد.
- تأسیس دیپمایند (DeepMind): در سال ۲۰۱۰، او آزمایشگاه هوش مصنوعی DeepMind را در لندن تأسیس کرد. هدف او یک چیز بود:«حل کردن معماهای هوش و سپس استفاده از آن برای حل کردن بقیه مسائل جهان.»
گوگل در سال ۲۰۱۴ دیپمایند را به قیمت حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار خرید. از آن زمان، هاسابیس و تیمش شاهکارهای بیسابقهای خلق کردهاند؛ از AlphaGo که قهرمان جهان در بازی پیچیده «گو» را شکست داد، تا AlphaFold که ساختار سهبعدی تمام پروتئینهای شناختهشده را پیشبینی کرد و انقلاب بزرگی در زیستشناسی و پزشکی ایجاد نمود؛ دستاوردی که نهایتاً جایزه نوبل شیمی را برای هاسابیس به ارمغان آورد.
چرا هاسابیس خواب را از چشمان ایلان ماسک ربوده است؟
ریشه این چالش ذهنی به یک ملاقات تاریخی در بیش از یک دهه پیش بازمیگردد. ایلان ماسک که همواره به دنبال سرمایهگذاری روی فناوریهای آینده بود، یکی از نخستین سرمایهگذاران دیپمایند شد. اما یک گفتگوی خصوصی میان او و هاسابیس، مسیر فکری ماسک را برای همیشه تغییر داد.
طبق روایتهای مستند در کتاب زندگینامه ایلان ماسک (نوشته والتر آیزاکسون)، ماسک در آن زمان ایده جاهطلبانه خود برای مستعمره کردن مریخ جهت حفظ بقای بشریت در صورت وقوع جنگ جهانی سوم را برای هاسابیس تشریح کرد. پاسخ هاسابیس کوتاه و تکاندهنده بود:«این ایده تا زمانی خوب است که هوش مصنوعی فوقپیشرفته (Superintelligence) ساخته نشود؛ چون اگر هوش مصنوعی اراده کند، بشریت را در مریخ هم تعقیب و نابود خواهد کرد.»
این جمله، جرقه ترس عمیق و همیشگی ماسک از هوش مصنوعی (AI) شد. ماسک تلاش کرد دیپمایند را بخرد تا کنترل آن را در دست بگیرد، اما هاسابیس پیشنهاد او را رد کرد و ترجیح داد با لری پیج (بنیانگذار گوگل) همپیمان شود.
از زمان فروش دیپمایند به گوگل، هر اقدام ایلان ماسک در حوزه هوش مصنوعی، نوعی واکنش دفاعی به نبوغ و پیشروی آرام دمیس هاسابیس بوده است:
- تأسیس OpenAI: ماسک که از کنترل گوگل بر دیپمایند و تفکرات هاسابیس وحشتزده بود، به همراه سم آلتمن، OpenAI را به عنوان یک بنیاد غیرانتفاعی تأسیس کرد تا وزنهای در برابر گوگل باشد (هرچند بعداً از آن جدا شد).
- تأسیس xAI: ماسک بعدها شرکت xAI و هوش مصنوعی Grok را راهاندازی کرد تا مستقیماً با مدلهای گوگل و OpenAI رقابت کند.
- تفاوت در استایل: در حالی که ماسک با جنجالهای توئیتری (X)، هشدارهای آخرالزمانی و وعدههای بزرگ رسانهای شناخته میشود، هاسابیس دقیقاً در نقطه مقابل او قرار دارد. هاسابیس مردی آرام، به شدت متمرکز روی متدولوژی علمی و به دور از حواشی است. او به جای حرف زدن، با مقالات نیچر (Nature) و جوایز نوبل پاسخ میدهد.
همین تفاوت ساختاری است که باعث میشود، ماسک هرگز نتواند هاسابیس را نادیده بگیرد. هاسابیس بدون آنکه وارد مستطیل سبز بازیهای رسانهای ماسک شود، با هدایت پروژه عظیم هوش مصنوعی گوگل، جهت حرکت این فناوری را در جهان تعیین میکند.
۲۲۷۲۲۷
