نه مخاطبان به «پلتفرم‌های داخلی»؛ مهاجرت اجباری در سایه اختلال و انحصار

اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ در شصتمین روز از قطع اینترنت بین‌الملل در ایران، الگوی ارتباطی کاربران به‌طور کامل دگرگون شده است. پیام‌رسان‌هایی که تا پیش از این در سایه رقبای خارجی قرار داشتند، حالا به تنها گزینه‌های در دسترس تبدیل شده‌اند. در این میان، «بله» بیش از دیگر پلتفرم‌های داخلی مانند روبیکا، ایتا و سروش توانسته سهم بیشتری از کاربران را به خود جذب کند؛ چراکه به طور کلی مخاطبان فضای مجازی، در بین پلتفر‌های داخلی، «بله» را ترجیح می‌دهند؛ اما این مهاجرت اجباری به پلتفرم‌های داخلی، لزوماً به معنای رضایت کاربران نیست.

گفت‌وگو با کاربران نشان می‌دهد که استفاده از «پلتفرم‌های داخلی» بیش از آنکه یک انتخاب باشد، نوعی اجبار است؛ اجبار به ماندن در بستری که هم از نظر فنی و هم از نظر اعتماد عمومی با چالش‌های جدی روبه‌روست. بسیاری از کاربران تأکید می‌کنند که در این فضا، حتی در مکالمات روزمره نیز با احتیاط و نوعی خودسانسوری رفتار می‌کنند.

نسخه وب؛ پاشنه آشیل بله

اگر بخواهیم پرطرفدارترین پلتفرم داخلی یعنی «بله» را بررسی کنیم، می‌توان گفت در سطح فنی، تجربه کاربران به‌ویژه در نسخه وب، تصویری پر از اختلال و بی‌ثباتی را ترسیم می‌کند. کاربرانی که به‌دلیل محدودیت‌های پلتفرمی ناچار به استفاده از نسخه وب هستند؛ از جمله بسیاری از کاربران IOS و ویندوز گزارش می‌دهند که این نسخه بیش از اپلیکیشن اندروید دچار قطعی و اختلال می‌شود. ارسال فایل‌ها، به‌ویژه در حجم‌های بالا، یکی از پرتکرارترین مشکلات کاربران این پلتفرم داخلی است؛ فایل‌ها یا اصلاً ارسال نمی‌شوند یا در میانه مسیر متوقف می‌مانند. حتی در مواردی، فایل‌هایی که پیش‌تر ارسال شده‌اند نیز دیگر قابل دانلود نیستند، به‌خصوص اگر حجم بالایی داشته باشند.

مشکلات به همین‌جا ختم نمی‌شود. برخی کاربران از پدیده‌ای عجیب خبر می‌دهند: پیام‌ها در یک گروه برای مدتی طولانی در صف می‌مانند و ارسال نمی‌شوند، در حالی که هم‌زمان در گروهی دیگر بدون مشکل ارسال انجام می‌شود. این وضعیت گاهی به‌صورت چرخشی بین گروه‌ها رخ می‌دهد و باعث سردرگمی کاربران می‌شود. در موارد دیگر، پیام ظاهراً ارسال شده، اما پس از خروج و بازگشت به چت، مشخص می‌شود که اصلاً فرستاده نشده است.

اختلال در ارسال فایل و محتوای چندرسانه‌ای

اختلال در ارسال و دریافت عکس، ویدئو و فایل‌های صوتی نیز از دیگر موارد پرتکرار است. کاربران می‌گویند ارسال ویدئوهای حجیم عملاً غیرممکن است و حتی فایل‌های صوتی یا موزیک نیز با تأخیر زیاد بارگذاری می‌شوند. به این مشکلات باید دیر لود شدن کلی محتوا، اختلال در بارگذاری فایل‌ها و همچنین مشکل در بارگذاری عکس و ویدئو در برخی مواقع را هم اضافه کرد؛ مسائلی که تجربه کاربری را بیش از پیش فرسایشی کرده است. در کنار این، نبود امکاناتی مانند ویرایش کامل عکس و ویدئو نیز باعث شده کاربران برای کارهای ساده محتوایی مجبور به استفاده از ابزارهای دیگر شوند.

جست‌وجوی ناقص و اعلان‌های خاموش

در بخش جست‌وجو، کاربران از عملکرد ناقص این قابلیت گلایه دارند. برخلاف پیام‌رسان‌هایی مانند تلگرام که امکان جست‌وجوی دقیق و کامل در تاریخچه پیام‌ها را فراهم می‌کنند، در «بله» نتایج جست‌وجو به بازه‌های زمانی محدود می‌شود و پیام‌های جدیدتر گاه اصلاً نمایش داده نمی‌شوند.

مشکلات نوتیفیکیشن نیز به یکی از دغدغه‌های اصلی کاربران تبدیل شده است. بسیاری از کاربران می‌گویند اعلان پیام‌ها به‌درستی نمایش داده نمی‌شود و آن‌ها تنها با ورود مستقیم به اپلیکیشن متوجه دریافت پیام‌های جدید می‌شوند؛ مسئله‌ای که به‌ویژه در ارتباطات کاری می‌تواند دردسرساز باشد.

خدمات مالی و اکوسیستم ناقص

در کنار این‌ها، برخی کاربران به اختلال در خدمات مالی «بله» نیز اشاره می‌کنند؛ از جمله بخش‌های مربوط به ارسال و دریافت پول یا خدمات مرتبط با طلا که به‌گفته آن‌ها با خطاهای مکرر مواجه است. همچنین، گزارش‌هایی از ارسال پیام‌های تبلیغاتی از سوی ربات‌ها بدون رضایت کاربران مطرح شده که به نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی دامن می‌زند.

با این حال، در سطحی کلی‌تر، کاربران به ضعف اکوسیستم این پیام‌رسان هم اشاره دارند؛ از نبود ربات‌های کاربردی گرفته تا کمبود کانال‌ها و چنل‌های مفید و تخصصی که بتوانند نیازهای متنوع کاربران را پوشش دهند.

آینده‌ای که به اعتماد گره خورده است

در نهایت، آنچه از روایت کاربران برمی‌آید، تصویری از یک پیام‌رسان است که در شرایطی اضطراری به ابزار اصلی ارتباطی میلیون‌ها نفر تبدیل شده، اما زیرساخت‌ها و امکانات آن هنوز با این حجم از تقاضا و انتظارات همخوانی ندارد. «بله» حالا در نقطه‌ای ایستاده که دیگر صرفاً یک گزینه داخلی نیست؛ بلکه به بخشی حیاتی از زیست دیجیتال کاربران تبدیل شده است. با این حال، ادامه این مسیر بدون رفع مشکلات فنی، توسعه قابلیت‌ها و ترمیم اعتماد عمومی، می‌تواند به فرسایش بیشتر تجربه کاربری و نارضایتی گسترده‌تر منجر شود.