نقش جنگ در فراز و فرود خودروسازی ۱۴۰۵

خودروسازی ایران که به دلیل چالش های مختلف نتوانست برنامه تولید خود را در سال گذشته، محقق کند، برای بهبود اوضاع تولید در سال جدید نیز با مسائل مختلفی روبروست.

به گزارش اکوایران، کمبود نقدینگی ریالی و ارزی، جنگ و ناترازی انرژی، از جمله چالش هایی هستند که اجازه ندادند خودروسازان کشور سال گذشته را با بهبود تولید پشت سر بگذارند. در واقع نه تنها تولید خودرو در کشور رشد نکرد، حتی به نظر می‌رسد نسبت به ۱۴۰۳ کاهش نیز یافته است.

هرچند وزارت صمت هنوز برنامه مدنظر خود را برای تولید خودرو در سال جاری اعلام نکرده است، اما به هر حال با توجه به تداوم چالش‌ها تا به امروز و در صورتی که رفع نشوند، نمی‌توان به بهبود تولید امیدوار بود. با تداوم وضع فعلی (جنگ، کمبود نقدینگی، سیاست‌های دستوری در قیمت و ناترازی انرژی) امکان اینکه خودروسازان بتوانند تولید خود را رشد دهند، وجود ندارد و هیچ بعید نیست در ۱۴۰۵ نسبت به ۱۴۰۴ افت تولید رخ دهد.

بهبود تولید خودرو در کشور چند شرط دارد که مهمترین آنها، توقف جنگ، تعدیل سیاست های دستوری، تامین نقدینگی کافی و کاهش ناترازی انرژی است.

در این بین، شاید مهمترین مساله، پایان جنگ باشد، زیرا ادامه یا توقف درگیری، تاثیر بسیار زیاد و مهمی بر سایر فاکتورهای اثرگذار بر تولید خودرو دارد. به عنوان مثال، اگر دامنه درگیری‌ها به حمله به زیرساخت‌های انرژی کشور به خصوص نیروگاه‌های تامین برق کشیده شود، واحد‌های تولید قطعات و خودرو امکان استفاده از تمام ظرفیت خود را نخواهند داشت و روند تولید کند خواهد بود.

همچنین ممکن است با تداوم جنگ، خودروسازان و قطعه‌سازان در راستای تامین امنیت پرسنل خود مجبور شوند با شیفت‌های کمتر از حد معمول فعالیت کنند و این نیز به معنای تولید کند است.

جدا از اینها، جنگ به هر حال روند طبیعی تامین نقدینگی ریالی و ارزی صنعت خودرو را مختل می‌کند، بنابراین نه خودروسازان و نه قطعه‌سازان، هیچ‌کدام نمی‌توانند مطابق با برنامه طبیعی تولید پیش روند.

با این تفسیر، پایان جنگ کمک بزرگی به سرعت گرفتن روند تولید خودرو خواهد کرد، هرچند البته توقف درگیری به معنای پایان چالش‌های صنعت خودرو نیست. خودروسازی کشور با برخی چالش‌ها مانند کمبود نقدینگی و سیاست‌های دستوری قیمت دست و پنجه نرم می‌کند و به اینها باید ناترازی انرژی را نیز اضافه کرد.

ریشه این چالش‌ها در جنگ نیست، اما ادامه درگیری‌ها می‌تواند آنها را تشدید کند. بنابراین حتی با فرض توقف جنگ نیز رشد مثبت یا منفی تولید خودرو در سال ۱۴۰۵ همچنان با بود و نبود یا شدت و ضعف چالش‌های موردنظر در ارتباط است.

برخی از این چالش‌ها مانند سیاست‌های دستوری، می‌تواند در کوتاه‌مدت و به واسطه تغییراتی که سیاست‌گذار اعمال می‌کند، حل شود، اما حل مسائلی مانند ناترازی انرژی نیاز به برنامه‌ریزی میان‌مدت یا بلندمدت دارد.

کنار گذاشتن سیاست‌های دستوری به خصوص در حوزه قیمت، کمک بزرگی به تولید خواهد کرد، زیرا سبب بهبود روند تامین نقدینگی خودروسازان و پرداخت مطالبات قطعه‌سازان می‌شود و در نتیجه، تولید سرعت خواهد گرفت.