سینمای میراثفرهنگی؛ سخت، پرهزینه و بیپشتوانه است/ «در سپهر ایران»؛ مستندی درباره هویت، تاریخ و همزیستی ادیان/ سفر به ۸۶ لوکیشن برای ثبت میراث ایران
سینمای میراثفرهنگی برای من یک تصمیم صرفاً حرفهای نبوده، بلکه ریشه در علاقه عمیق و دیرینهام به تاریخ ایران دارد. اگر همه آثارم را کنار هم بگذارید، میبینید که تقریباً همه درباره تاریخ گوناگون ایران است. این مسیر را انتخاب کردم چون عاشق این سرزمین و گذشتهاش هستم.
مجید کریمی، کارگردان، دارای کارشناسی ارشد سینما از دانشکده سینما- تئاتر و دانشجوی دکترای پژوهش هنر، در گفتوگو با میراثآریا با تأکید بر اینکه سینمای تاریخی، هرچند ممکن است پرفروش نباشد، اما برای هویت فرهنگی ایران ضروری است، گفت: وقتی فهمیدم تمدن جیرفت قدمتی بیشتر از سومر بینالنهرین دارد، مسیر کاریام تغییر کرد. حتی زمانی که پیشنهاد ساخت یک فیلم عاشقانه داشتم، ترجیح دادم سراغ موضوعات تاریخی بروم.
این کارگردان با اشاره به ساخت مستند «در سپهر ایران» که امسال در بخش سودای سیمرغ چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر حضور دارد و اینکه «شش سال زندگیاش را برای ساخت فیلمی گذاشته که تماماً درباره میراثفرهنگی ایران است»، اظهار کرد: سینمای میراثفرهنگی برای من یک تصمیم صرفاً حرفهای نبوده، بلکه ریشه در علاقه عمیق و دیرینهام به تاریخ ایران دارد. اگر همه آثارم را کنار هم بگذارید، میبینید که تقریباً همه درباره تاریخ گوناگون ایران است. این مسیر را انتخاب کردم چون عاشق این سرزمین و گذشتهاش هستم. حتی وقتی فیلم سینمایی قبلیام در اکران عمومی نفروخت، باز هم از مسیر تاریخی فاصله نگرفتم.
او یادآور شد که در سالهای اخیر این علاقه نهتنها کم نشده، بلکه بیشتر هم شده و باعث شده بخش عمده فعالیتهایش در حوزه باستانشناسی، تاریخ و میراثفرهنگی متمرکز شود.
کریمی درباره روند ساخت فیلم «در سپهر ایران» افزود: پژوهش این مستند به همراه مجید منتظر ظهوری دو سال و نیم طول کشید. نگارش فیلمنامه سینمایی و نسخه سریالی شش ماه زمان برد. همچنین دو سال و نیم فیلمبرداری و شش ماه پستولید طول کشید. در طول ساخت این مستند، سفر به ۸۶ لوکیشن در ۲۶ شهر، استان و محوطه تاریخی انجام شد.
او ادامه داد: این فیلم حاصل شش سال زندگی من است. نه دستمزدی گرفتم و نه حمایتی شدم. تنها کمک اندکی از مرکز گسترش برای هزینه پستولید دریافت شد و بقیه هزینهها را خودم پرداخت کردم. حتی مجبور شدم تنها پولی را که برای خرید ماشین آفرود مخصوص تولید مستند جمع کرده بودم، خرج این فیلم کنم. سینمای میراثفرهنگی سخت، پرهزینه و بیپشتوانه است.
کریمی با صراحت از دشواریهای تولید آثار میراثفرهنگی میگوید؛ دشواریهایی که به گفته او «در هیچ ژانر دیگری وجود ندارد».
او توضیح میدهد که برای ثبت معماری و محوطهها مجبور بوده به نقاط مختلف ایران سفر کند: کلیسای سنتاستپانوس، تپه حسنلو، تپه نوشیجان، پاسارگاد، نقش رستم، غارهای یزد، تختسلیمان، محوطههای مهرپرستی در آذربایجان و دهها محوطه دیگر که در مجموع ۸۶ لوکیشن در ۲۶ شهر ایران بوده است. «فیلمبرداری میراثفرهنگی یعنی سفر مداوم، هزینههای سنگین و کار در شرایط سخت.»
این کارگردان سینما میگوید: برای هر پروژه باید پنج نوع مجوز از نیروی انتظامی، وزارت میراثفرهنگی، شورای تأمین استان، مجوز تصاویر هوایی پهپاد و مجوزهای ویژه محوطههای اقلیتهای دینی دریافت شود. بنابراین انرژی فیلمساز صرف بروکراسی میشود، نه خلاقیت.
کریمی با اشاره به اینکه «دیگر نمیشود با یک دوربین و سه نفر کار کرد» افزود: فیلمبردار حرفهای، صدابردار، اپراتور پهپاد، راننده، پژوهشگر و… حداقل ۹ نفر همراه من بودند. هزینههای دستمزد، اقامت، پذیرایی، ایابوذهاب و… سرسامآور است.
او با انتقاد از سیاستهای حمایتی گذشته گفت: برای برخی پروژهها میلیاردها تومان هزینه میشود، اما برای فیلمی که سه سال پژوهش، سه سال تولید و سفر به سراسر ایران دارد، یعنی شش سال کار ـحتی یک میلیون تومان هم پرداخت نمیشود.
کریمی درباره اهمیت محتوایی فیلم «در سپهر ایران» با یادآوری اینکه این مستند به همگرایی مشترک آریاییها با اهالی بومی ایران، همزیستی ادیان مختلف از گذشته تا امروز، تقریب مذاهب و پیوستگی دورههای تاریخی ایران میپردازد، گفت: این فیلم دقیقاً با دغدغه امروز جامعه درباره ملیگرایی، هویت ایرانی، تمدن ایران و همگرایی ادیان همسو است.
او معتقد است «در سپهر ایران» ظرفیت حضور بینالمللی دارد: این فیلم میتواند نماینده ایران در بخش مستند اسکار باشد. همه عوامل حرفهایاند؛ از پژوهشگران دانشگاه تهران تا تدوین، تصویر، صدا، گروه انیمیشن و هوش مصنوعی. فیلم زیرنویس انگلیسی دارد و آماده ارائه به پخشکنندگان خارجی است.
کریمی در پایان با تأکید بر اینکه «به فیلمسازانی که برای میراثفرهنگی میجنگند، کمک کنید» گفت: من شش سال زندگیام را برای این فیلم گذاشتم. انتظارم این است که از فیلمسازانی که برای تاریخ ایران کار میکنند حمایت شود؛ نه اینکه تمام دغدغهها و هزینهها بر دوش خود فیلمساز باشد.
او از وزیر میراثفرهنگی، معاونت میراثفرهنگی، کارشناسان این حوزه، اهالی رسانه و فعالان میراثفرهنگی دعوت کرد که این فیلم را در اکرانهای جشنواره فجر ببینند.
انتهای پیام/
