عوارض مصرف خودسرانه داروهای تقویتی و مکمل‌ها

به گزارش خبرگزاری مهر، ایرج خسرونیا رئیس هیئت‌مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران با اشاره به رواج پدیده خوددرمانی در جامعه، گفت: متأسفانه مصرف دارو در ایران بیش از اغلب کشورهای پیشرفته و درحال‌توسعه است و بخش قابل‌توجهی از این مصرف مربوط به آنتی‌بیوتیک‌ها، مسکن‌ها و داروهای تقویتی است که بدون نیاز واقعی و بدون تجویز پزشک استفاده می‌شوند.

وی افزود: بسیاری از افراد با کوچک‌ترین مشکل جسمی به داروخانه مراجعه می‌کنند و بر اساس توصیه اطرافیان یا جستجو در فضای مجازی، اقدام به مصرف انواع قرص، شربت یا حتی تزریق دارو می‌کنند که این موضوع می‌تواند عوارض جدی برای سلامت فرد به دنبال داشته باشد.

رئیس هیئت‌مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران با اشاره به مصرف گسترده نوروبیون در میان اقشار مختلف جامعه، گفت: نوروبیون یک داروی تقویتی حاوی انواع ویتامین‌های گروه ب است که فقط درصورتی‌که بدن واقعاً دچار کمبود باشد، می‌تواند اثر محدودی داشته باشد. این تصور که تزریق مداوم نوروبیون باعث افزایش انرژی، تقویت عضلات یا بهبود توان جسمی می‌شود، کاملاً نادرست است.

وی ادامه داد: بدن یک فرد سالم به‌ویژه در سنین جوانی به میوه، سبزی، لبنیات، گوشت و حبوبات نیاز دارد و نیازی به دریافت داروی تقویتی از خارج ندارد. تزریق بی‌مورد این آمپول‌ها نه‌تنها فایده‌ای ندارد، بلکه ممکن است باعث بروز عوارضی مانند عفونت محل تزریق، حساسیت شدید یا حتی شوک شود.

خسرونیا تصریح کرد: موارد متعددی مشاهده شده که تزریق آمپول‌های ب ۱۲، ب کمپلکس و نوروبیون منجر به بروز واکنش‌های حساسیتی شدید در افراد شده است؛ بنابراین مصرف این داروها بدون ضرورت پزشکی اصلاً صلاح نیست و باید حتماً با تجویز پزشک انجام شود.

وی با اشاره به عوارض مصرف بیش از حد مکمل‌ها، اظهار کرد: در صورت تزریق یا مصرف مقادیر بیش از حد، این مواد ممکن است در کبد، کلیه، مغز و استخوان تجمع پیدا کنند و هیچ فایده‌ای برای بدن نداشته باشند. بخش زیادی از این داروها نیز از طریق ادرار دفع می‌شوند و عملاً هزینه و منابع کشور بدون استفاده واقعی هدر می‌رود.

رئیس هیئت‌مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی ایران افزود: متأسفانه فاضلاب‌های کشور مملو از باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک‌ها، مسکن‌ها و داروهای تقویتی است که نشان‌دهنده مصرف بی‌رویه این داروها و تحمیل هزینه سنگین به‌نظام سلامت است.

وی در پاسخ به پرسشی درباره جایگزین‌های مناسب برای داروهای تقویتی گفت: یک بدن سالم با تغذیه درست و متعادل تمام نیازهای لازم را دریافت می‌کند و احتیاجی به هیچ‌گونه مکمل ندارد. فقط در برخی شرایط خاص مانند بیماری‌های مزمن از جمله دیابت، سرطان، نارسایی کلیه، نارسایی کبد، ضعف عمومی یا دوره‌های طولانی اسهال و استفراغ، ممکن است نیاز به مصرف مکمل وجود داشته باشد که آن هم باید با تشخیص پزشک باشد.

خسرونیا در بخش دیگری از این برنامه درباره مصرف سلنیوم در بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید اظهار کرد: بیماری‌های خود ایمنی و کم‌کاری تیروئید هر کدام درمان مشخص خود را دارند و با یک یا دو قرص به‌خوبی کنترل می‌شود و جای نگرانی ندارد.

وی در مصاحبه با رادیو گفتگو خاطر نشان کرد: سلنیوم تنها زمانی باید مصرف شود که پزشک بر اساس آزمایش خون تشخیص کمبود بدهد. مصرف خودسرانه سلنیوم بدون تجویز پزشک و بدون انجام آزمایش به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود.