شهر گرگان؛ تاریخ، جغرافیا، اقتصاد

تا حالا وسوسه شدید سری به شهری بزنید که بیش از ۳۰۰ تپه و اثر تاریخی را در خودش جا داده باشد؟ گرگان با پیشینه‌ای کهن و طبیعتی چشم‌نواز منتظر کشف دوباره است. در این مطلب، تصویری جمع‌وجور از دیدنی‌ها، تاریخ و جغرافیای گرگان می‌سازیم و جاهایی را معرفی می‌کنیم که بد نیست برای سفر بعدی‌تان نشانشان کنید.

نمای کلی جغرافیایی گرگان

این شهر در شمال‌شرق ایران و در ناحیه‌ای با آب‌وهوای معتدل خزری/مدیترانه‌ای قرار دارد؛ اقلیمی خوش‌نفس و متنوع که معمولاً نسبت به غرب مازندران بارندگی کمتری تجربه می‌کند. تابستان‌ها در گرگان غالباً گرم و مرطوب است.

میانگین دمای سالانه حدود ۱۳٫۴ درجه سانتی‌گراد و بارش سالیانه نزدیک به ۵۱۲ میلی‌متر گزارش شده است. ارتفاع شهر نیز نزدیک به ۱۶۰ متر از سطح دریاست.

راه‌های رسیدن به گرگان:

• با هواپیما

فرودگاه گرگان در کیلومتر ۷ جاده آق‌قلا (شمال شهر) واقع شده و پروازهایی به تهران، مشهد، اصفهان، کیش و زاهدان دارد.

• با قطار

ایستگاه راه‌آهن گرگان با بیش از ۷ دهه قدمت، هر روز قطارهای درجه‌یک و درجه‌دو به مقصد تهران دارد. واگن‌ها در مسیر تهران–گرگان شامل کوپه‌های شش‌تخته درجه‌یک و چهار‌تخته هستند.

علاوه بر آن، قطارهای محلی به مقصد زیرآب نیز به‌صورت روزانه برای سفرهای کوتاه در استان‌های گلستان و مازندران فعال‌اند.

• با ماشین

از تهران دو مسیر رایج وجود دارد: فیروزکوه–ساری–گرگان با ۴۱۵ کیلومتر و هراز–آمل–ساری–گرگان با ۳۹۲ کیلومتر. مسیر زمینی از تهران تا گرگان معمولاً حدود ۶ ساعت زمان می‌برد.

• با اتوبوس

تقریباً از بسیاری از استان‌های مهم کشور (تهران، البرز، مازندران، گیلان، همدان، آذربایجان شرقی، یزد، اصفهان، سیستان‌ و بلوچستان، خراسان شمالی، رضوی و جنوبی) سرویس اتوبوس به گرگان برقرار است. از استان‌های دورتر معمولاً ابتدا باید به تهران آمد و سپس از ترمینال شرق (تهرانپارس) یا آرژانتین راهی گرگان شد.

دسترسی اتوبوسی از تهران اغلب از مسیرهای کوهستانی هراز یا فیروزکوه انجام می‌شود و مناظری تماشایی در طول راه خواهید دید.

ترکیب جمعیت و ستون‌های اقتصاد

طبق سرشماری ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان گرگان ۳۵۰٬۶۷۶ نفر ثبت شده است.

کشاورزی، دامداری و صنایع مرتبط با زنجیره غذایی بخش مهمی از اقتصاد گرگان را شکل می‌دهد. این شهر همچنین یکی از کهن‌ترین مراکز بافندگی پارچه‌های ابریشمی و حریر را در خود جای داده است.

روایت تاریخی گرگان

نام تاریخی این شهر در منابع عربی «جرجان» آمده است. این ناحیه روزگاری شهری آباد و اثرگذار بود که در نزدیکی گنبدکاووس کنونی قرار داشت و اکنون ویرانه‌هایش حوالی امام‌زاده یحیی بن زید دیده می‌شود.

در عصر ساسانیان، دیوار تدافعی سترگی به نام «دیوار بزرگ گرگان» در این منطقه ساخته شد. بیش از ۳۰۰ تپه و محوطه تاریخی در پیرامون گرگان شناسایی شده که از جمله آن‌ها «شاه‌تپه بزرگ» یا «اسلام‌تپه» در ۱۵ کیلومتری شمال‌غرب شهر است؛ شواهدی روشن از جایگاه گرگان در دوره‌های مختلف تاریخ.

گرگان روی نقشه کجاست؟

گرگان مرکز استان گلستان، در حاشیه جنوبی دریای خزر و در شمال ایران قرار گرفته است. فاصله زمینی آن تا تهران حدود ۴۲۰ کیلومتر برآورد می‌شود. موقعیت دقیق شهری را در ادامه می‌بینید:

جمع‌بندی

گرگان فقط یک مقصد تاریخی با صدها تپه باستانی نیست؛ طبیعت دست‌نخورده، چشم‌اندازهای جنگلی و دسترسی ساده، آن را به انتخابی ایده‌آل برای طبیعت‌گردان و علاقه‌مندان تاریخ بدل کرده است. اگر دنبال سفری آموزنده و خوش‌منظره هستید، دیدنی‌های گرگان می‌تواند برنامه‌ای دلچسب برایتان بسازد.