جنگ روایتها؛ شکاف ۳۲۰۰ میلیاردی در محاسبه خسارت اینترنت
در حالی که بحران قطعی اینترنت در دیماه ۱۴۰۴ وارد ابعاد تازهای شده است، انتشار آمارهای متناقض از سوی مقامات دولتی و فعالان بخش خصوصی، پرسشهای جدی را درباره واقعیتِ خسارتهای وارده به اقتصاد ایران ایجاد کرده است. بررسیها نشان میدهد میان روایت دولت و بخش خصوصی، روزانه ۳ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان اختلاف رقم وجود دارد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و براساس گزارش پیوست، رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، با تکیه بر دادههای میدانی اعلام کرد که هر روز قطعی اینترنت حدود ۳ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان (۳.۸ همت) به کسبوکارهای مجازی آسیب میزند. بر این اساس، مجموع خسارت در دو هفته اخیر از مرز ۴۰ همت عبور کرده است. پرداختیارها نیز این ادعا را تایید کرده و از سقوط ۸۰ درصدی تعداد تراکنشهای اینترنتی خبر میدهند.
در نقطه مقابل، احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، برآوردهای میلیاردی بخش خصوصی را رد کرده و سقف خسارت روزانه را تنها ۶۰۰ میلیارد تومان اعلام کرده است. پیش از این نیز معاون علمی رئیسجمهور، آمارهای چندهمتی را «نادرست» خوانده بود.
گزارشها حاکی از آن است که مبنای محاسبات دولتی با واقعیت رشد تجارت الکترونیک همخوانی ندارد:
-
سال ۱۳۹۸: حجم تجارت الکترونیک سالانه ۲۰۸ همت بود (روزانه ۵۷۰ میلیارد تومان).
-
سال ۱۴۰۳: حجم این بازار از ۵ هزار و ۵۰۰ همت عبور کرده است؛ یعنی رشدی ۲۶ برابری نسبت به سال ۹۸.
-
نتیجه: کارشناسان معتقدند در صورت خاموشی کامل، خسارت روزانه میتواند به ۱۵ همت هم برسد، اما دولت تنها بخشی از این خسارت را که مربوط به زیرساختهای متصل به شبکه ملی است، محاسبه میکند.
مرور تجربههای قبلی نشان میدهد که آسیبها تنها مالی نیستند. ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، پیشتر در گزارشی اعلام کرده بود که در پی اختلالات مشابه (جنگ ۱۲ روزه)، ۳۰ درصد از اشتغال در حوزه اقتصاد دیجیتال از بین رفته است. همچنین، آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد که سهم فناوری اطلاعات از تولید ناخالص داخلی (GDP) حدود ۳.۳ درصد است که با هر ساعت قطعی، بخشی از این سهم به طور جبرانناپذیری حذف میشود.
در حالی که نهادهای بینالمللی نظیر «نتبلاکس» خسارت هر ساعت قطعی اینترنت در ایران را ۱.۵ میلیون دلار برآورد میکنند، شکاف عمیق میان آمارهای داخلی نشان میدهد که دولت و بخش خصوصی حتی در تعریف «خسارت» نیز به توافق نرسیدهاند. این عدم شفافیت، پیشبینیپذیری اقتصاد ایران را برای سرمایهگذاران به حداقل رسانده است.
۲۲۷۲۲۷



