جشن انجمن منتقدان و مواجهه منصفانه و بیواسطه با سینما
احسان طهماسبی منتقد و پژوهشگر سینما درباره اهمیت و تاثیر جشن بزرگ انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران و معیارهای خود برای داوری توضیح داد.
احسان طهماسبی منتقد و پژوهشگر سینما در گفتوگو با خبرنگار میراث آریا درباره اهمیت و تاثیر جشن بزرگ انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران گفت: با توجه به اینکه شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر گسترده شده و عملاً مفهوم نقد تا حد زیادی مخدوش شده است و همچنین در سالهای اخیر به واسطه این نکته که خیلی از کسانی که صاحب نظر نیستند، در این حوزه ورود کردهاند و نظرات خود را در قالب نقد اعلام کردهاند، ممکن است مقداری از وجاهت مفهوم منتقد و طبیعتاً فستیوالی که منتقدان در آن تاثیرگذار هستند و آرای خود را اعلام کرده و منتخبین خود را معرفی میکنند، کاسته و به مفهوم کلی نقد هم لطمه وارد کرده باشند.
او ادامه داد: ولی اتفاقی که در جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران میافتد، احیای تاثیر و اهمیت منتقد در سینما است و نشان می دهد که به هر حال اهمیت این موضوع به قدری زیاد است که هر ساله نظرات منتقدان جمعآوری میشود و کسانی که در این حوزه صاحبنظر هستند، دور هم جمع میشوند تا بتوانند محصولات سینمایی یک سال یا چند سال اخیر را بررسی کرده و به داوری بنشینند. این مساله رویارویی با مخاطب عام عامل مهمی برای پذیرش این نکته است که نقد یک مساله کاملا تخصصی و حرفهای و فکر شده است و در بین کسانی که در حوزه سینما کار میکنند هم این موضوع نشاندهنده این است که آثار و کارهایی که انجام میدهند از سمت منتقدان، متخصصان و کارشناسان اصلی سینما بررسی و تحلیل میشود و این میتواند تاثیر مثبتی روی انتخابهای آنها و نحوه مواجهه با آثار سینمایی که به آنها پیشنهاد میشود، به حساب بیاید.
طهماسبی درباره نقش منتقدان در شکلگیری سلیقه مخاطب امروز بیان کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که همیشه مطرح شده، این است که مخاطبان جدی سینما با ارتباط و پیوستگی که میتوانند با منتقدان همفکر و همسلیقه داشته باشند، یک شناخت و یک چراغ راهی برای مواجهه با آثار سینمایی و محصولات فرهنگی به دست بیاورند که این کمک میکند آنها کار را بهتر پیش ببرند و در عین حال لذت بیشتری از سینما ببرند. این موضوع مثل خیلی از موضوعات دیگر در سالهای اخیر با تکثیر بیرویه فیلمهای غیراستاندارد، کم اهمیتتر شده و این شکل سلیقه دستمایه سیاستهای غلطی شده که سعی داشتند با افزایش تعداد مخاطبان سینما چراغ سینما را روشن نگه دارند و درواقع با قربانی کردن هنر به بهانه فروش و استقبال بیشتر سلیقه مخاطب را به چالش بکشند و به هر حال تا قدری هم موفق بودند.
این منتقد درباره اهمیت ویژه جشن منتقدان برای سینماگران توضیح داد: این نکته قابل کتمان نیست که بسیاری از سینماگران به صورت مستقیم و غیرمستقیم اعلام کردند که مساله جشن منتقدان و انتخابهای منتقدان بسیار پراهمیت است و برایشان بسیار مهم است که در این جشن دیده شوند و این را مهر تاییدی بر کارنامه کاری خود میدانند. بدون تعارف با جشنهایی در سینما مواجهیم که بیشتر شبیه دورهمی و گردهمایی است و صرفاً میبینیم قصد دارند به تمام اتفاقاتی که در جریان سینما و در سالهای اخیر در حوزههای دیگر مثل تئاتر و موسیقی، به شکل خیلی غلو شدهای بپردازند و هیچکس را دست خالی برنگردانند. در واقع از ارزش و اعتبار آن جایزه به شدت کاسته شده است، ولی جشن انجمن منتقدان به واسطه حساسیت و ریزبینی که منتقدان در انتخاب آثار سینمایی دارند و به دور از مباحث و فشارهایی که ممکن است آنها را درگیر کند، کار خود را پیش میبرند، باعث شده که خیلی بیشتر برای سینماگران اهمیت داشته باشد و از آنجایی که نظرات حرفهای کار شدهتر در قالب آکادمی و جمع کردن نظرات از افراد مختلفی به دست میآید، باعث میشود شاهد بحث اعمال سلیقههای نادرست و شخصی و همچنین ورود فشارهای مبهم همه جانبه که به ویژه در جشنوارههای دولتی وجود دارد، نباشیم.
او در بخش دیگری از صحبتهای خود توضیح داد: جشن انجمن منتقدان هم در شکل برگزاری و هم رویکرد و شیوه بسیار متفاوت از سایر جشنها چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی است و این باعث میشود که بدون اغراق جایگاه متفاوت و متمایزی نسبت به سایر جشنهای سینمایی داشته باشد. از این نکته نمیتوان گذشت که برخی از آثار سینمایی که بنا به دلایلی از جایزههای جشنواره فجر محروم شدند، آثار ارزشمندی بودند و بسیاری از آنها هم به فیلمهای مهم تاریخ سینما یا حتی فیلمهای کالت سینمای ایران تبدیل شدند ولی میبینیم که همان آثار در انتخابهای منتقدان در طول این سالها مورد توجه قرار گرفتهاند.
این منتقد سینما ادامه داد: اگر بخواهم جایزه جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران را با یک واژه یا در یک جمله توصیف کنم باید بگویم مواجهه منصفانه غیرمغرضانه و بیواسطه با سینما.
احسان طهماسبی در پایان درباره معیارهای خود برای داوری این جشن گفت: برای من شخصا این معیارها هر ساله در جشن منتقدان شکل و شیوه مشخص و مدونی دارد و به نظرم این جایزه چیزی است که میشود کاملاً با الگوها و المانهای سینمایی و بدون در نظر گرفتن هیچگونه ملاحظهای در آن مشارکت داشت. در انتخاب آثار سعی کردم که کاملاً یک رویکرد سینمایی و منصفانه داشته باشم.
پانزدهمین دوره جشن بزرگ منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران امروز ۸ شهریور ماه به دبیری جعفر گودرزی برگزار خواهد شد.
انتهای پیام/
