بحران خشکسالی و جهش قیمت یک نهاده دامی/چه باید کرد؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، در پی خشکسالی سال 1404 و جهش کم ‌سابقه بهای جو دامی،  یک گزارش راهبردی، واردات  3.7 میلیون تن جو را برای جلوگیری از یک چالش در صنعت دامداری و امنیت غذایی کشور ضروری اعلام کرده است . این پیشنهاد  با هدف مدیریت ریسک و جلوگیری از انحراف در زنجیره بازار جو و دام اتخاذ شده است.

خشکسالی و فشار بر دامداران
منابع موجود نشان می‌دهند که خشکسالی سال 1404 منجر به “کاهش بازده مراتع” و “کاهش  علوفه طبیعی” شده است. این وضعیت، چالشی را برای واحدهای دامداری کشور ایجاد کرده و آن‌ها را به “پایین‌ترین سطح یک دهه اخیر” رسانده است. گزارش سازمان فائو (FAO – GIEWS) در آوریل 2025 نیز این فشار بر تولیدکنندگان را تأیید می‌کند 

جهش 45 درصدی بهای جو دامی
در کنار خشکسالی، بازار داخلی شاهد “جهش بهای جو دامی” نیز بوده است. قیمت عمده جو در مرداد 1404 به 22.5 تا 22 هزار تومان بر کیلوگرم رسیده که این رقم بیش از 45 درصد رشد را نسبت به میانگین قیمت سال گذشته نشان می‌دهد.
این افزایش ناگهانی در هزینه خوراک دام، بار جدی  را بر دوش دامداران تحمیل کرده است. گزارش‌ها از بازار جهانی نیز به کاهش تولید جهانی جو در فصل 2024/25 و کاهش ثبت شده توسط IGC اشاره دارند که می‌تواند بر این قیمت‌ها مؤثر باشد.
خطر کشتار دام مولد و جهش قیمت گوشت:

پیامد مستقیم این چالش ، “خطر کشتار و حذف دام‌های مولد” است  شواهد میدانی حاکی از “کشتار دام‌های مولد در پی جهش خوراک” است.
مرکز آمار ایران نیز برای سال 1402 ذبح 470 هزار تن گوشت قرمز را ثبت کرده و بر این اساس احتمال افزایش غیرعادی آن در 1404″ را پیش‌بینی می‌شود.
این کشتار اضطراری می‌تواند در بازه زمانی 1 تا 3 ماهه به “افت ذخایر دامی کشور” منجر شود .
در صورت عدم اقدام، این وضعیت پیامدهایی در پی خواهد داشت:
• “جهش بیش از 40 درصدی قیمت گوشت قرمز” در بازه زمانی 3 تا 6 ماه آینده 
• تحمیل “بار تورمی ” به جامعه در ماه‌های پایانی سال 

در این شرایط راهکار چیست؟
 واردات پیش‌دستانه و بسته اقدامات پیشنهادی

برای مقابله با این چالش  قریب‌الوقوع، “گزارش سیاستی” بر ضرورت “واردات پیش‌دستانه 3.7 میلیون تن جو” تأکید می‌کند . این حجم واردات، نسبت به سال قبل باید حدود 50 درصد افزایش یابد.
. این واردات باید از “منابع متنوع” نظیر روسیه، ترکیه، آلمان و برزیل صورت گیرد.
همچنین، یک “بسته اقدامات پیشنهادی” شامل سه مرحله کلیدی ارائه شده است :
1. “تأمین “: مجوز  واردات 3.75 میلیون تن جو .
2. “توزیع منصفانه”: عرضه جو با “قیمت مصوب 14,500 تومان/کیلوگرم” از طریق سامانه بازارگاه و “سهمیه‌بندی بر اساس تعداد دام زنده” 
3. “نظارت هوشمند”: استقرار “تیم مشترک وزارت جهاد، سازمان حمایت و تعزیرات” برای پایش و انتشار “گزارش‌های هفتگی موجودی و مصرف” 
. اجرای این بسته نیازمند مشارکت وزارت جهاد، بانک مرکزی، سازمان حمایت و گمرک تحت نظر ستاد تنظیم بازار است.

انتهای پیام/